Neufahrwasser...Neufahrwasser

Dog niemiecki a Kaszuby i konszachty z Diabłem

2011-06-18T00:08:00.002+02:00

Myślę, że osoby mnie osobiście znające nie są zaskoczone tytułem tego tekstu. Przecież jestem Gdańszczanką, miłośniczką regionu i posiadaczką już 3 w swoim życiu doga niemieckiego.
Nie zamierzam pisać o współczesnych dogach, ich właścicielach, ani naszych rodzimych hodowlach. Cóż więc ma wspólnego tytułowy dog niemiecki, moja ukochana rasa, do równie ulubionej krainy i włodarza wszystkich kręgów piekła? Cofniemy się do XIX w. i zacznie podejrzanie pachnieć siarką.

Kaszuby, jak każdy inny region i rejon miały swój własny świat wierzeń i obrzędów nie związanych z oficjalnie wyznawaną religią. Były dobre i złe duchy, czarownice, diabły, przeklęte i cudowne miejsca.Były to światy, które znamy dzięki pracy badaczy, pasjonatów. Czasami jego blade ślady utrzymały się w mowie potocznej. Jednym z nich jest określenie "farmazoństwo". Kim był sam kaszubski farmazon?

Farmazon był przeważnie Niemcem, właścicielem dużego majątku - junkrem, rzadziej Żydem. Ze względu na ogromne dysproporcje bytowe, różnice kulturowe i szereg rzeczy bezwzględnie dzielących chłopstwo i wielkich posiadaczy ziemskich, tym drugim przypisywano najróżniejsze złe rzeczy. Bardzo często przypinaną łatką były konszachty z Diabłem. Farmazon to spolszczone "Frei Mason".
Masoneria była zawsze tajemnicza, tym bardziej niezrozumiała dla prostych ludzi. Na temat masonów powstało mnóstwo mniej i bardziej dziwnych sądów i plotek. Kaszubom mówiącym o "farmazonie" nie o prawdziwego adepta sztuki królewskiej chodziło, ale o człowieka, który paktuje z Diabłem dla własnych korzyści. Farmazon, jak łatwo się domyśleć zawierał z nim układ, który podpisywał własną krwią. Zły w zamian za duszę, zobowiązywał się pomagać w gospodarzeniu. I majątki prowadzone przez junkrów w Prusach kwitły, oczywiście za sprawą Diabła, a nie ludzkiej gospodarności, pracowitości i umiejętnościom. Jednak farmazon nie do końca miał lekko. Mimo, że dobra piękniały i mnożyły się, że miał zdolność bilokacji, to niestety też nocny obowiązek. Otóż musiał codziennie o północy objeżdżać swoje włości. Czynił to bądź powozem zaprzężonym w 4 czarne konie, które parskały płomieniami z pysków, bądź konno w towarzystwie czarnego, ogromnego psa, któremu również z pyska buchał żar i płomienie.
Więc znajdujemy wizerunek doga, który wypisz wymaluj jest identyczny z opisem psa Baskerville'ów. Dorosły, dog niemiecki z kopiowanym (ciętym i ustawionym w kształt płomienia) uchem *)1, w czarnym umaszczeniu wygląda rzeczywiście diabolicznie. Zwłaszcza jak jest nieco zmęczony i dolna powieka odsłoni zaczerwienione spojówki, a otwarta paszcza tocząca pianę, ogromne, białe zęby i wielki jęzor. To idealny portret demonicznego psa o krwawych ślepiach i paszczy buchającej ogniem piekielnym.

Farmazon dzięki mocom pozyskanym od Diabła prócz tego, że wkładając rękę do kieszeni zawsze znajdował w niej pieniądze i we własnej postaci mógł się pojawiać w różnych miejscach swoich dóbr, pojawiał się też pod postacią właśnie czarnego doga niemieckiego. Zdolność bilokacji, bądź pokazywania się w dożej skórze zapobiegała różnego rodzaju szachrajstwom i zwykłym kradzieżom czynionym w majątkach.
Skąd u Kaszubów wyobrażenie doga niemieckiego jako inkarnacja Złego? Odpowiedź jest bardzo prosta. Niemcy przywozili i hodowali w swoich majątkach swoje ukochane, elitarne dogi. A że jest to ogromny pies o wyjątkowym wyglądzie, budzący respekt a nawet lęk, zupełnie inny od znanych, pospolitych psiaków, oraz to, że hodowali go farmazoni więc sam został wcieleniem Diabła. Zresztą, o czym dobrze właściciele dogów niemieckich wiedzą, nierzadko dzisiaj można trafić osoby panicznie bojące się "piekielnej bestii".

Najbardziej znanym człowiekiem, który w swoim ulubionym majątku w Warcinie niedaleko Słupska hodował swoje ukochane dogi był kanclerz Niemiec Otto von Bismarck. *)2

O ile psów mających czy to imię, czy przydomek z kanclerzem związane jest wiele, to jeszcze nie spotkałam się z imieniem doga "Farmazon". Aż się prosi, żeby czarnego doga niemieckiego mieszkającego w naszym regionie tak właśnie nazwać.

*)1 - Obecnie odchodzi się od kopiowania uszu i ogonów ze względu na przepisy. W XIX w. w przypadku dogów niemieckich cięte ucho było wręcz obowiązkowe.

*)2 - Jedna z legend dotyczących kanclerza mówi, że kazał się pochować razem ze swoim ukochanym dogiem niemieckim.

Na barwnej fotografii EL Corazon Modry Efekt (Korek). Fot. Sylvia Matulewska. Źródło www.molosy.pl

Bitwa o Twierdzę Wisłoujście A.D. 2011

2011-04-19T20:22:00.011+02:00

Inscenizacja bitwy o Twierdzę Wisłoujście ( Festung Weichselmünde) odbyła się na jej terenie i wodach Martwej Wisły (Tote Weichsel) 16 kwietnia 2011 r.

Luźno nawiązywała do wydarzeń sprzed ponad dwóch wieków. Pewien incydent mający miejsce w maju 1807 r. w trakcie oblegania Gdańska przez wojska napoleońskie i próba przełamania obrony posłużyła za kanwę całej "Bitwy o Twierdzę Wisłoujście A.D. 2011".

Okręt HMS Dauntless, wpłynął na wody Wisły 19 maja z zadaniem przerwania blokady i dostarczenia do Gdańska prochu. Miał dopłynąć aż do Motławy i tam rozładować niezbędne dla obrońców zaopatrzenie. Niestety na zakręcie Wisły w rejonie Ostrowa (Holm) nieszczęśliwie wszedł na mieliznę i po krótkiej walce poddał się Francuzom opuszczając banderę.

Inscenizacja, jak to inscenizacja rządzi się własnymi prawami. Nie sposób chociażby odtworzyć sceny wpłynięcia okrętu z morza przez ujście Wisły. Stare ujście po prostu nie istnieje. Nie mówiąc o kompletnie zmienionym pejzażu okolic. Natomiast wyjątkowa malowniczość, położenie i charakter Wisłoujścia, Nowego Portu i Westerplatte pozwala na realizację fantastycznych widowisk. Dzięki pomysłodawcom, organizatorom i Muzeum Historycznemu Miasta Gdańska (gospodarzowi Twierdzy Wisłoujście) oraz prawdziwym pasjonatom udało się zorganizować imprezę masową, jakiej dzielnica Nowy Port dawno nie widziała. I wielu Gdańszczan i naszych gości też zapewne nie.

Przygotowania trwające ponad 3 miesiące zaowocowały wyjątkowym widowiskiem, które zgromadziło prawdziwe tłumy.

W piątek 15 kwietnia na terenie Twierdzy Wisłoujście rozpoczął się spory ruch. Zaczęły zjeżdżać się grupy rekonstrukcyjne, rozpoczęto ostatnie przygotowania i próby przed sobotnią bitwą. Wojska kwaterowały się w pomieszczeniach wieńca, szykowano broń, ładunki, umundurowanie. Po południu na "Czarną Perłę" załadowano armaty i przeprowadzono próbę. Nieco utrudnień przysporzyła niesamowita mgła, która nasunęła się na ląd znad Zatoki Gdańskiej. Za to zapewniła niepowtarzalne widoki.

Sobotni poranek powitał wszystkich piękną pogodą. Praca na wszystkich frontach wrzała:

Ja przedstawię wydarzenie "od środka", jako uczestnik imprezy zamustrowany na okręcie próbującym się wedrzeć do Miasta.

Zgodnie ze scenariuszem odbiliśmy z Westerplatte o godz. 13 i ruszyliśmy w kierunku Twierdzy Wisłoujście. Ogromnym zaskoczeniem i wzruszeniem były tłumy widzów zgromadzone na nabrzeżu przy ul. Starowiślnej. Okręt podpłynął w okolicę warowni mając na maszcie holenderską banderę, wówczas neutralną. Do naszej jednostki dobiła szalupa z miejscowym celnikiem mającym sprawdzić faktyczny stan ładunku. Celnik został przez naszą załogę wyrzucony za burtę i skończył marnie w odmętach wiślanych wód. Rozpoczęła się ostra wymiana ognia pomiędzy strzegącą Gdańska załogą Twierdzy, a okrętem mającym niecne zamiary. Niestety nasz kapitan poległ w ciężkim boju, jednostka uległa uszkodzeniu i po nierównej walce musieliśmy się poddać.

Jednak jak to bywa w widowiskach w typie historical fiction, scenariusz scenariuszem, ale jak jest dla kogo i z kim się bawić, to się to robi. Zostało nam sporo czasu i podszepnęłam I oficerowi pomysł żeby chociaż przepłynąć wzdłuż nabrzeża przy Starowiślnej. Dowodzący momentalnie się porozumieli i doszło do totalnie improwizowanej drugiej części bitwy. Za cel załoga wzięła okręt "Dragon" z vip-ami na pokładzie. Nie obeszło się też bez ostrzału burtowego skierowanego w stronę zgromadzonej publiczności. Mnóstwo ludzi odebrało to jako najciekawszy i najbarwniejszy epizod całej imprezy, którą mogli podziwiać tylko z oddalenia.

Po godzinie walki przybiliśmy na powrót do nabrzeża przy Westerplatte. Załoga cała i zdrowa łącznie z naszym zmartchwystałym kapitanem zeszła na ląd i udała się na zasłużony, po ciężkiej bitwie, wypoczynek.

Fotografie są ułożone chronologicznie:

Cień na całej imprezie położyło zachowanie mediów. Postawa większości liczących się portali przyprawiła nas wszystkich o mdłości, najdelikatniej rzecz ujmując.

Na terenie Twierdzy jeden z artylerzystów uległ wypadkowi w trakcie inscenizacji. Wybuchła prochownica, którą rekonstruktor miał przy sobie. Dokładna przyczyna wypadku nie jest znana. Najbardziej prawdopodobne jest, że kawałeczek żaru z lontownicy wpadł niesiony podmuchem do torby z prochownicą i doszło do wybuchu. Na imprezach rekonstrukcyjnych takie rzeczy się niestety zdarzają. To jest niejako ryzyko zawodowe. Natomiast część mediów zrobiła z tego wypadku główny temat, nie poświęcając ani chwili na to żeby dobrze opisać, sfotografować i sfilmować imprezę. Dodatkowo podając wyssane z palca informacje mające na celu tylko podsycić niezdrową sensację. Po prostu wstyd! Inaczej tego nie mogę ująć.

Pedro! Wracaj do zdrowia jak najszybciej i do zobaczenia!

Przy okazji apel do moich koleżanek i kolegów po fachu. Mnóstwo ludzi oglądających widowisko jest wściekłych, że na skraju prawego bastionu i na wieży latarni stali ludzie w tzw. cywilu, którzy fotografowali i filmowali. Na industrialną architekturę w tle nic nie poradzimy, ale nie psujmy ciężkiej pracy rekonstruktorów i radości innym fotografującym i widzom.

Serdecznie dziękuję WSZYSTKIM za wspaniałe i niezapomniane przeżycia. Ahojjj!

W "Bitwie o Twierdzę Wisłoujście" udział wzięli członkowie:

12 Pułku Xsięstwa Warszawskiego,
4 Pułku Jegierskiego,
6 Roty Artylerii Pieszej,
Artylerii Twierdzy Kłodzko,
Artylerii Twierdzy Nysa,
Artylerii Jonkowo,

Infanterie Regiment No 52,
The HMS Dauntless Royal Tars ,

Jager von Sell,

TGRH,

Wileńskiego Muszkieterskiego Pułku z Lidzbarka Warmińskiego.

(Pominiętych proszę o kontakt, z największą przyjemnością uzupełnię listę)

Polecam relację Steinera również z pokładu naszego okrętu: www.dobroni.pl
Fotorelacje: Archiego ze strony Nowego Portu: Piotr Połoczański-fotografia
i Joanny Pruszyńskiej z Twierdzy : Twierdza 2011

Kanał Portowy i fotograf wydawca hrabia Plater-Zyberk

2011-04-11T21:55:00.002+02:00

Dzisiaj w moje ręce trafiła kolejna "nowa" pocztówka przedstawiająca Nowy Port. Na fotografii uwieczniono Kanał Portowy, nabrzeża po stronie Nowego Portu i Westerplatte i przycumowane po obu stronach jednostki. Pomiędzy burtami statków po stronie Westerplatte można dojrzeć dach jednej z kuchni portowych, a na horyzoncie charakterystyczną sylwetkę latarni morskiej. Zwykły, pracowity, letni dzień w gdańskim porcie w latach '30 XX w.
Zdjęcie wykonano z okolic Zakrętu Pięciu Gwizdków. Pocztówka technicznie i tematycznie bardzo przeciętna, mimo dobrze skomponowanego kadru. Dlaczego więc ją kupiłam i postanowiłam opisać i pokazać?
Ze względu na wydawnictwo i osobę fotografa. Kartę wydało warszawskie wydawnictwo "PHOTO-PLAT", założone przez Stefana hrabiego Plater - Zyberka, on też jest autorem omawianej fotografii.

Stefan Plater - Zyberk (1891-1943) pochodził z kresowej arystokracji. Był artystą malarzem, początkowo kształcił się ma Politechnice Ryskiej, dyplom uzyskał zaś na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Fotografią interesował się od początku studiów w 1912 r. W czasach międzywojnia zajął się pracą artystyczną i ilustracyjną. W 1931 r. został przyjęty do Fotoklubu Polska, którego był czynnym członkiem. Założył firmę " PHOTO-PLAT", która zajmowała się obsługą fotograficzną prasy polskiej i zagranicznej, realizowała zlecenia na zamówienia oraz tworzyła archiwum. W trakcie okupacji został aresztowany przez Niemców, osadzony na Pawiaku, po czym przewieziono go do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu, gdzie został rozstrzelany w lutym 1943 r.

Neufahrwasser...Neufahrwasser na BiblioCamp - zaproszenie

2011-04-07T20:15:00.001+02:00

W najbliższy wtorek, 12 kwietnia w Filii Gdańskiej WiMBP odbędzie się kolejne spotkanie z cyklu - BiblioCamp. Jego tematyka będzie dotyczyła gdańskiej przestrzeni internetowej.
Razem z Ewą Kowalską, prowadzącą iBedeker oraz Alexem Masłowskim, autorem POMUCHLA i twórcą Akademii Rzygaczy będę się starała przybliżyć słuchaczom idee przyświecające twórczości internetowej, której poświęcamy wiele czasu i serca.

Spotkanie odbędzie się w siedzibie Filii Gdańskiej przy ul. Mariackiej 42, start o godz. 18:00

Serdecznie zapraszamy.

Piontek na piątek w Prima Aprilis

2011-04-01T08:17:00.001+02:00

Taka oto notatka znalazła się w Gazecie Gdańskiej w 1909 r.
Oby w czasach współczesnych pojawiały się takie informacje w prasie i nie były żartami powodowanymi datą 1 kwietnia.

Tak wyglądał budynek poczty znajdującej tuż przy dworcu kolejowym w Nowym Porcie przy ul. Podjazd (Am Bahnhof). Zabudowa wraz z przylegającym dworcem kolejowym została zniszczona w trakcie działań "wyzwolicielskich" w 1945 r.

Pieczęć nowoporckiej poczty z karty wysłanej 18 stycznia 1900 r.

1. Podziękowania dla Grzegorza Fey za wdzięczny temat.
2. Pozdrowienia dla współczesnego portowego listonosza, który zupełnie serio zasługuje też na laurkę, jak ta którą, zamieściła Gazeta Gdańska w 1909 r.

U-404 w Nowym Porcie

2011-03-30T21:24:00.008+02:00

Dwa lata temu na portalu aukcyjnym pojawiło się niewielkie (6x9 cm), źle naświetlone zdjęcie. Odbitka bardzo kiepskiej jakości, ale temat bardzo ciekawy.

Na fotografii wykonanej w zimowy, pochmurny dzień 1941 r. uwieczniono U-Boota wpływającego do gdańskiego portu. W tle widać charakterystyczne budowle Nowego Portu. Po lewej latarnię morską, po środku nieistniejącą zabudowę przy ul. Oliwskiej (Olivaerstr.), po prawej wejście do basenu Wolnego Obszaru Celnego. Okręt należy do typu VII C, został zbudowany i zwodowany w czerwcu 1940 r. w gdańskiej stoczni - Danziger Werft AG. Jest to jednostka znana jako U-404, która należała do VI flotylli bojowej U-Bootów. W czasie kiedy wykonano fotografię dowódcą okrętu był Korv.Kpt Otto von Bülow. 10 lipca 1943 r. po zdaniu dowództwa przez von Bülowa jednostkę objął Oblt. Adolf Schönberg. Okręt 8 dni później poszedł na dno wraz z całą 51 osobową załogą w Zatoce Biskajskiej. Powodem zatonięcia jednostki był atak alianckich samolotów typu Liberator, które zrzuciły bomby głębinowe.
U-404 uczestniczył w 7 patrolach bojowych i na swoim koncie ma zatopienie 14 statków handlowych, 1 okrętu wojennego oraz uszkodzenie 2 innych jednostek uczestniczących w konwojach.

Otto v. Bülow po zakończeniu służby na U-404 został dowódcą XXIII flotylli szkolnej w Gdańsku i to stanowisko piastował do marca 1944 r. Wojnę przeżył, w 1945 r. został zatrzymany przez Brytyjczyków i tego samego roku zwolniony. Do czynnej służby wrócił w 1956 r. i pozostawał w niej do przejścia na emeryturę w 1970 r. Zmarł w 2006 r. w wieku 94 lat.

Podziękowania dla Macieja Żuchowskiego za konsultację.

Kubek do kawy z Gesellschaftshaus Neufahrwasser

2011-03-17T14:38:00.009+01:00

Kubek, bo nazwanie przedmiotu filiżanką było by nadużyciem semantycznym, jest typowym, masowym wyrobem z przełomu XIX i XX w. Tego typu masywną, nieco toporną i pozbawioną finezji zastawę stołową produkowano we wszystkich większych europejskich manufakturach. Ten egzemplarz pochodzi moim zdaniem z którejś ze śląskich wytwórni, pomimo, że brak na nim sygnatury. Porcelana codziennego użytku przeznaczona do różnego rodzaju lokali gastronomicznych musiała być odporna na uszkodzenia mechaniczne, niedroga i praktyczna. Próżno szukać w tego typu wyrobach urody i ozdobności charakterystycznych dla przedmiotów używanych przez zamożniejszą część społeczeństwa. Naczynia takie są zazwyczaj białe, ozdobione jedynie skromną kalką z nazwą lokalu, miejsca i nazwiskiem właściciela.
Kubek ma bardzo typową formę, będącą uproszczeniem wzorów przeznaczonych do użytku domowego i kolekcjonerskiego. Forma ta wywodzi się z połowy XIX w. kiedy w północnej Europie modę dyktowała biedermeierowska estetyka. Jest to duży, grubościenny, bardzo ciężki (waży ponad 350 g) kubek. Dzięki temu przetrwał ponad 100 lat jedynie z pęknięciem przy górnej nasadzie ucha.

Na froncie, pośrodku naczynia umieszczono jednobarwną kalkę w kolorze różowym o treści "Gesellschaftshaus Neufahrwasser", zamkniętą w owalnej winiecie, która potwierdza ponad stuletnią historię przedmiotu. Prócz tego stopkę, krawędź i uszko zdobią skromne paseczki w tym samym kolorze. Widać, że niejedną kawę z kubka wypito i niejedną łyżeczką w nim mieszano. Wskazują na to liczne otarcia szkliwa na zewnątrz i wewnątrz naczynia.

Nazwę "Gesellschaftshaus" najzręczniej można przetłumaczyć jako "Dom Towarzystwa". W polskojęzycznych rejonach tego rodzaju przybytki nazywano resursami. Były to wielofunkcyjne budynki służące ogólnie rozumianej rozrywce i celom towarzyskim. Bywały wykorzystywane jako teatry, miejsca wystawiennicze, sale koncertowe i balowe, a na co dzień jako restauracje i kawiarnie. Były chętnie i tłumie odwiedzane zarówno przez zamożniejszych mieszkańców okolicy jak i przyjezdnych.
Nasuwa się pytanie gdzie w Nowym Porcie znajdował się ów Gesellschaftshaus. Mieścił się przy ulicy, przy której ja mieszkam. Jego adres to Sasperstrasse (Na Zaspę) 57/60 . Został wybudowany w 1904 r. i był własnością niejakiego Splitta. Miejsce wręcz wymarzone na tego typu lokal. Dom Towarzystwa stał przy wschodnim końcu ulicy, nieopodal przystani, przy której zatrzymywały się statki dowożące pasażerów z i do Gdańska. Ulica Starowiślna (Weichselstrasse), z którą graniczył była nadrzecznym deptakiem, z którego rozciągał się piękny widok na Twierdzę Wisłoujście, Mewi Szaniec i Westerplatte.

Próbując określić dokładniejsze położenie nieistniejącego Domu Towarzystwa, trzeba sięgnąć do map z początku XX w. i popatrzeć na współczesną zabudowę. Niestety nie przypomina ona klimatem tej sprzed stulecia. Znikły okoliczne lokale rozrywkowe, domy dla marynarzy różnych narodowości i tłumy ludzi spragnionych rozrywki. Poza tym rozległość dawnej działki o numerze 57/60 przy ul. Na Zaspę może wprawić w zakłopotanie. Patrząc od narożnika ulic na Zaspę i Władysława IV (Sasperstr./Bergstr.) na samym rogu stała okazała kamienica wybudowana na przełomie XIX/XX w. nawiązująca w stylu do manieryzmu. Do niej przylegały garaże straży pożarnej, równie leciwe, jak kamienica. Po kamienicy nie pozostał nawet ślad, garaże stoją do dzisiaj. Przypuszczalnie nowoporcki Gesellschaftshaus stał w miejscu gdzie obecnie znajduje się parking jednostki Straży Pożarnej „Florian”.

1)Lokalizacja Gesellschaftshaus. Fragment Plan der Stadt Danzig 1912

X 2010 r.

Na koniec pozostawiłam historię o tym, w jaki sposób kubek trafił po dziesiątkach lat znów do Nowego Portu.

2 lata temu otrzymałam obszernego maila od pewnej Pani mieszkającej w Warszawie. Osoba ta całe lata temu kupowała ode mnie śląską XIX-wieczną porcelanę. Później szperając w internecie trafiła na moje publikacje umieszczone na portalach, forach i blogu. Zapamiętała moje dosyć charakterystyczne imię i nazwisko. Po nitce do kłębka postanowiła do mnie dotrzeć i upewnić się, czy jestem tą samą osobą, o której myślała. Okazało się, że z myślą o mnie kupiła właśnie ten kubek od sprzedawcy z południa Polski. Pani Maria postanowiła zrobić mi prezent i chciała, żeby kubek wrócił "do domu". Niestety różne koleje losu sprawiły, że przeleżał u niej, prawie zapomniany, 2 lata. Na szczęście w marcowe, słoneczne popołudnie odebrałam od kuriera niewielką paczkę z wielkim prezentem.

Pani Mario. Jeszcze raz serdecznie dziękuję, za taki wspaniały podarunek. To naprawdę niezwykłe, że są ludzie, którzy bezinteresownie potrafią obcej osobie sprawić tyle radości.

Przypuszczam, że sam kubek jako pamiątkę z pobytu w Nowym Porcie zabrał któryś z gości "Gesellschaftshausu", a po dekadach trafił do kogoś handlującego starociami i poprzez Panią Marię w moje ręce. I w ten sposób historia po raz kolejny zatoczyła koło.

Inne małe-wielkie przedmioty i ich historie w Akademii Rzygaczy. Zapraszam!
Podziękowania dla Alexa Masłowskiego

Ulica Rybołowców - wczoraj i dziś

2011-03-10T01:32:00.011+01:00

Ze zbiorów M. Tymińskiego

Ulica Rybołowców (Fischerstrasse) jest jedną z najpiękniejszych ulic w gdańskim Nowym Porcie.
Jest krótką przecznicą pomiędzy ulicami Oliwską (Olivaerstrasse), Na Zaspę (Sasperstrasse) i Wolności (Wilhelmstrasse), położoną w zabytkowej części dzielnicy, po jej zachodniej stronie.
Mimo, że ulica jest krótka, to bardzo interesująca.

Jej architektoniczne założenie jest typowo miejskie. Nie znajdziemy tutaj niewielkich, ubogich parterowych domów, które jeszcze gdzieniegdzie w Porcie się zachowały. Obie pierzeje to piętrowe domy i wielopiętrowe kamienice o zróżnicowanej architekturze. Perełką ulicy jest zespół kamienic położonych na rogu ulic Rybołowców i Na Zaspę. *)1 To bardzo bogata, eklektyczna zabudowa z końca XIX w. Budynki, mimo dziesięcioleci zaniedbań i czasami bezmyślności nadal cieszą oko pięknymi detalami. Znajdziemy tu stylizowane kolumny, rzeźby, kute elementy poręczy i balkonów. Ze szczytu narożnika spogląda na swoją ulicę od ponad 100 lat Minerwa - bogini mądrości. Mimo, że okaleczona, bo pozbawiona jednej ręki, to dzielnie pełni straż nad włościami, które jej powierzyli fundatorzy. Drugą ciekawostką i jednym z symboli Nowego Portu jest drewniana rzeźba pomuchla umieszczona nad dawną bramą (obecnie zamurowana i przekształcona na lokal handlowy) pod numerem 9. Drewniany dorsz, ryba - smok, którą kilkukrotnie próbowano ukraść, została w 2006 r. poddana renowacji, po czym wróciła na swoje miejsce i również badawczo łypie na ulicę, której poniekąd patronuje.

Po II Wojnie Światowej właśnie rybie, a dokładniej jej łowcom poświęcono tą ulicę. Bardzo niesłusznie zresztą. Wcześniej patronem ulicy był Richard Fischer, właściciel browaru, drugiego co do wielkości w Gdańsku, znajdującego się przy ul. Starowiślnej (Weichselstrasse). Richard Fischer prócz tego, że był prężnym przedsiębiorcą, to również filantropem i wielkim dobroczyńcą działającym na polu polepszania jakości życia mieszkańców dzielnicy. W uznaniu tych zasług postanowiono uhonorować go nadając jego imię tej pięknej ulicy. Tu też należy wspomnieć o nieco zaskakującej architekturze całej ulicy. Jedna pierzeja jest bardzo bogata, druga widocznie skromniejsza i prostsza. Było to przemyślane założenie. Miała być to ulica tchnąca duchem egalitaryzmu społecznego. Mieszkali przy jednej ulicy bogaci ludzie - kapitanowie statków, lekarze jak i robotnicy różnych zawodów.
Kolejną ciekawostką jest fakt, że w opisywanej już kamienicy pod numerem 9, w prywatnym mieszkaniu pastora Svena Hellqvista mieściła się pierwsza kaplica dla szwedzkich marynarzy. Stąd czasami można się spotkać z określeniem całej kamienicy "Kościół Szwedzki", i tak została opisana na jednej z map. Właściwy Kościół Szwedzki wybudowano później przy ul. Władysława IV (Bergstrasse).

Przy ulicy, patrząc od strony Oliwskiej zachowało się kilka okazów kasztanowca, z których Nowy Port słynie. Nieopodal wjazdu w bramę nr 8 do naszych czasów dotrwał również malowniczy platan.

Przez ul. Rybołowców biegnie linia tramwajowa, która od początku łączyła odległą Oliwę z Nowym Portem. Do dzisiaj zachowała się część oryginalnych słupów trakcyjnych. Ulica niegdyś pokryta tradycyjną kostką brukową, pod którą skrywają się jeszcze starsze tzw. kocie łby, została pokryta w epoce gierkowskiej warstwą asfaltu. Równocześnie wymieniono też oryginalne XIX-sto wieczne torowisko.

Od kilkunastu tygodni tramwaje ulicą Rybołowców nie jeżdżą, a od 7 marca ulica jest częściowo zamknięta. Jest to część prac związanych z kolejnym etapem remontu torowiska tramwajowego w Brzeźnie i Nowym Porcie. Pierwszy etap prac przebiega na odcinku łączącym ulice Oliwską z Na Zaspę. Zostały rozebrane chodniki, jezdnia i usunięto stare torowisko. Widok jest nieco zaskakujący, dla osób nie znających genezy tego miejsca. Po zerwaniu asfaltu, bruku i kocich łbów widać żółty, czysty plażowy piasek. Dzięki swojemu położeniu i historii geologicznej Nowy Port do dzisiaj trwa, żadna powódź i sztormy nie zmyły go z mapy Gdańska.

Ulica Rybołowców wypięknieje. Kompleksowy remont przywróci dawnego ducha tego miejsca. Brzydkie betonowe krawężniki zostaną zastąpione kamiennymi, które już czekają na montaż. Sama ulica ma zostać wyłożona nową kostką brukową nawiązującą do tej z czasów świetności.
Wiele czasu i pracy jeszcze zostało, zanim znowu ulicą poświęconą Fischerowi pojadą nowe tramwaje. Ale ulica krótka w formie, a długa w treści ma szansę stać się wizytówką całego Nowego Portu.

Oby życzliwe bóstwa, umieszczone na fasadach kamienic w końcu się uśmiechnęły i odetchnęły z ulgą. Patrząc nadal dobrymi oczami na odnawianą ulicę, nad którą pochylają się już trzeci wiek.

*1) Zespół kamienic oczekuje na wpis do Rejestru Zabytków Województwa Pomorskiego na wniosek Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Okręty NATO w gdańskim porcie

2010-03-15T22:17:00.005+01:00

Gdańsk, Nowy Port 14 III 2010r. Okręty widziane z Nabrzeża Ziółkowskiego

Po raz kolejny w gdańskim porcie, pomiędzy 13 a 15 marca, zagościły w ramach manewrów na Bałtyku okręty NATO. Cztery jednostki, pływające pod czterema różnymi banderami cumowały na kanale portowym od sobotniego do poniedziałkowego poranka.

Okręty pod banderami niemiecką - FGS "Passau", holenderską - HNLMS "Middelburg",belgijską - BNS "Aster" oraz brytyjską - HMS "Walney" wchodzą w skład Stałego Zespołu Obrony Przeciwminowej NATO (SNMCMG-1) . Zespołowi przewodzi polski okręt "Kontradmirał Xawery Czernicki". Przez trzy dni (15-18 III) okręty będą wykonywały zadania ćwiczebne z zakresu bezpieczeństwa szlaków żeglugowych.

Okręty przez dwie doby cumowały przy Nabrzeżu Obrońców Westerplatte na Westerplatte, vis a vis Nabrzeża Oliwskiego w Nowym Porcie. Niestety jednostki nie zostały udostępnione przez dowództwo do zwiedzania. Nie zapewniono też bardzo licznym miłośnikom tematów morskich żadnego miejsca z którego można by było chociaż z zewnątrz okręty obejrzeć i porobić pamiątkowe fotografie. Pomimo, że rzecznik MW w komunikacie napisał, że taka możliwość będzie w Nowym Porcie. Niestety Nabrzeże Oliwskie w Nowym Porcie jest niedostępne dla zwiedzających ze względu na funkcję portową.

Po Nowym Porcie w sobotę i niedzielę błąkało się wiele osób, które chciały znaleźć miejsce z którego można chociaż z daleka na jednostki popatrzeć. Niestety nie potrafiłam pytającym wskazać takiego miejsca. Równie wielkie rozczarowanie i zaskoczenie malowało się na twarzach turystów pytających się o możliwość dostania się na drugą stronę kanału.

Natomiast nabrzeże na Westerplatte po prostu zostało przez organizatorów zamknięte.
Przez Westerplatte w ciągu dwóch dni przewinęły się tłumy ludzi. Myślę, że było to kilka tysięcy osób. Zwiedzający próbowali oglądać i fotografować okręty z kopca pomnika, bądź przekładając aparaty przez wysoki płot.

Wielka szkoda, że dowództwo nie zezwoliło publiczności na wejście na nabrzeże. Tego rodzaju imprezy są wielką atrakcją dla gdańszczan i turystów. Tak było chociażby w trakcie ostatniej wizyty okrętów rakietowych w Nowym Porcie, w połowie grudnia 2009 r. Pomimo, że był środek tygodnia i fatalna aura, to na Nabrzeżu Ziółkowskiego pojawiło się wielu pasjonatów morskich tematów.

Pozostaje mieć nadzieję, że kolejne okręty goszczące na kanale portowym zostaną udostępnione publiczności chociażby do obejrzenia z zewnątrz. Niewiele jest okazji, które przyciągają do Nowego Portu i na Westerpaltte takie tłumy, jak w ostatni, pogodny weekend.

Gdańsk, Westerplatte 12 III 2010r. FGS "Passau" i HMS "Walney"

Na ratunek Wyspie Spichrzów - petycja

2010-02-25T17:13:00.004+01:00

"My, niżej podpisani przedstawiciele stowarzyszeń, organizacji i mieszkańców Gdańska, którym zależy na zachowaniu i pomnażaniu historycznego piękna miasta, wyrażamy zaniepokojenie z powodu obrotu spraw związanych z dokończeniem odbudowy Wyspy Spichrzów, a w szczególności terenów na północ od ulicy Stągiewnej. Szczególny niepokój budzą powtarzające się wypowiedzi niektórych przedstawicieli Władz Miasta, wyrażające niechęć do odtwarzania historycznego piękna i postulujące budowę obiektów w postaci sprzecznej z wymaganiami ochrony dziedzictwa kulturowego naszego miasta, o niezwykłej, wprost wyjątkowej wartości w skali światowej. Niepokoi tryb rozpisania konkursu na koncepcję architektoniczną jako konkursu zamkniętego, o nieznanych opinii publicznej założeniach, z zaproszeniem wybranych pracowni architektonicznych, które zasłynęły – jak to określono – „nowatorskim spojrzeniem na architekturę zabytkową”. Takie podejście grozi zniweczeniem efektów tego, co przyniosło nam chlubę i ściąga miliony turystów – odbudowy Głównego Miasta. Wyspa Spichrzów była największą w Europie dzielnicą zabytkowych magazynów portowych o fascynującej architekturze, wytwarzających niezwykłą atmosferę. Ze stojących tu niegdyś setek spichlerzy zagładę 1945 r. przetrwały trzy, z pozostałych odbudowano dotąd zaledwie ok. 40, głównie w południowej i środkowej części Wyspy. Niezwykle cenna jest też pochodząca z XIV i XV w. siatka ulic. Dla historycznej tożsamości naszego miasta szczególnie ważna jest postać północnej części Wyspy, po drugiej stronie Motławy, na przeciwko pieczołowicie odbudowanego Długiego Pobrzeża, niezrównanego „waterfrontu” Głównego Miasta, stanowiącego jednak tylko jedną pierzeję słynnej na cały świat ulicy wodnej. Dla zachowania piękna krajobrazu odwiecznego portu Pierwszej Rzeczypospolitej niezbędne jest przywrócenie dawnej postaci także drugiej, przeciwległej pierzei. Postulat odbudowy dotyczy wszystkich zachowanych do 1945 r. spichlerzy na północ od ulicy Stągiewnej (ściany lub fundamenty jeszcze stoją), mających wielką wartość architektoniczną i historyczną, stanowiących niezbywalną część światowego dziedzictwa. Chodzi tu o odtworzenie ich zewnętrznego kształtu, który sprawiał, że były czymś absolutnie niepowtarzalnym w świecie i decydowały o urodzie starego portu na Motławie. Zastąpienie ich postmodernistycznymi, rażącymi w historycznym miejscu budowlami z betonu, szkła i metalu o sprzecznych z historią formach i agresywnej skali oznaczałoby zubożenie i zepsucie tego, co w Gdańsku najcenniejsze – cudownego, ukształtowanego przez wieki, krajobrazu miejskiego, w tym przypadku – portowego. Obniżyłoby to wartość już odbudowanej, niezwykle cennej części światowego dziedzictwa. Aby tak się nie stało, konieczne jest ścisłe przestrzeganie przez uczestników konkursu warunków konserwatorskich, wzmocnionych o postulat rekonstrukcji wyżej wspomnianych obiektów i zespołów, z dostosowaniem do nowych funkcji. Ewentualne nowe budowle powinny swoim charakterem harmonizować z odbudowanymi spichlerzami przez zastosowanie tradycyjnych technik budowlanych. Domagamy się konsekwentnej kontynuacji w północnej części dzielnicy Spichlerze wielkiego dzieła przywracania naszemu miastu dawnego piękna, unicestwionego przez wojnę i powojenne zaniedbania. Wyrażamy nadzieję, że uczestniczący w konkursie architekci zaskoczą nas nie „nowatorstwem”, tylko umiłowaniem historycznego piękna, które jest świadectwem wysokiej kultury.
prof. Andrzej Januszajtis
Gdańsk, 17 lutego 2010 r."

Deklarację można podpisywać w:
- sekretariacie Nadbałtyckiego Centrum Kultury przy ul. Korzennej (Ratusz Staromiejski);
- recepcji Oddziału Gdańskiego PTTK przy ul. Długiej 45;
- Klubie "Cebulka" przy ul. Dworskiej 29a.

Oprócz tego treść deklaracji i formularz do wydruku można pobrać tu petycja-formularz

Więcej o Wyspie Spichrzów można przeczytać na Wolnym Forum Gdańsk w wątkach:
Deklaracja w sprawie Wyspy Spichrzów
Wyspa Spichrzów

Z góry bardzo dziękuję wszystkim miłośnikom naszego wyjątkowego Miasta - Gdańska.

Pamiątki po dziadku

2010-01-14T17:09:00.011+01:00

Po dziadku, Władysławie Wąsiewskim pozostało mi niewiele rzeczy i pourywane wspomnienia. Do tej pory w swoim domu mam maszynę do pisania marki Underwood, mapę Leśnictwa Tempcz z 1926 r. i powojenny negatyw.

Mój dziadek pochodził z Wielkopolski. Przed II Wojną Światową został leśnikiem. W 1939 r. został zmobilizowany do wojska. Uczestniczył w obronie Kępy Oksywskiej, gdzie został ciężko ranny. Przestrzelony kręgosłup operowali mu Niemcy w szpitalu polowym. Trafił do oflagu.

Po zakończeniu wojny został leśniczym pomiędzy Wejherowem, a Lęborkiem w Tępczu. Podobno, jak wspominają moja mama i wujek, dosyć długo przyjeżdżali z niezapowiedzianymi i niechcianymi wizytami "smutni panowie" w skórzanych płaszczach i kapeluszach.

Maszyna do pisania stała u dziadka w kancelarii na ogromnym, dębowym biurku. Później dziadkowie wybudowali dom w Strzebielinie Morskim. Dziadek nadal pracował w leśnictwie. Starą maszynę zastąpił nowoczesny Łucznik, a przedwojenna poszła na „emeryturę”.

Underwood’a znalazłam w strzebielińskim domu na strychu. Miejscu, które było dla mnie magiczne. Miałam kilkanaście lat jak dostałam pozwolenie na jej zabranie. Dźwigałam tą nieporęczną i bardzo ciężką rzecz, byle tylko dowieźć ją do domu w Gdańsku.

Na tym samym strychu znalazłam również w jakiejś stercie książek i szpargałów ręcznie kaligrafowaną mapę Leśnictwa Tempcz. Na rewersach kart są zapiski mojego dziadka. Na niektórych mapach są naniesione nowe linie podziału terenów, dane właścicieli i obliczenia.

Ostatnią rzeczą, o której wspominam, jest negatyw (też znaleziony na strychu).
Mój wujek - Józef fotografował. Latem, w latach '60 XX w. był w leśniczówce w Tępczu. Na ORWO-wskim negatywie utrwalił swoich rodziców, a moich dziadków - Władysława i Wilhelminę. Zdjęcie niesamowicie świeże i ostre, pomimo niedoskonałego materiału i upływu lat. Wujek sportretował dziadka wracającego z pracy i babcię z kalafiorem pod pachą. Na trawie siedzi jeden z ich ówczesnych psów, którego imienia nikt już nie pamięta.

Mój śp. dziadek ze strony mamy jest jedną z najważniejszych osób w moim życiu. Taką, która odcisnęła na mnie wielkie piętno.
Przeprowadzałam się wiele razy, ale te przedmioty towarzyszą mi nieustannie od prawie 2 dekad.

Izabela Sitz - Abramowicz, Wolne Forum Gdańsk

Dziadkowie - Władysław i Wilhelmina Wąsiewscy przed leśniczówką w Tępczu

Tekst powstał w ramach akcji "Pozwólmy przemówić rodzinnym pamiątkom" organizowanej przez Muzeum Historyczne Miasta Gdańska, Portal trojmiasto.pl i Wolne Forum Gdańsk

Kościół Wniebowstąpienia Nowy Port, Gdańsk - Himmelsfahrt Kirche Neufahrwasser, Danzig

2010-01-06T22:22:00.025+01:00

Dawny Kościół Wniebowstąpienia, obecnie Morski Kościół Misyjny pw Niepokalanego Serca Maryi, tzw. Kościół Morski. Gdańsk Nowy Port, ul. Oliwska 2, VI 2009 r.

Historia dawnego kościoła ewangelickiego w Nowym Porcie (Neufahrwasser) sięga początków XIX w. Wspólnota ewangelicka po okresie wojen napoleońskich została bez miejsca modlitw i spotkań. Zniszczeniu uległy świątynie w pobliskim Wisłoujściu (Weichselmünde) i na Chełmie (Stolzenberg), z których to dzięki uprzejmości gospodarzy mieszkańcy Nowego Portu mogli korzystać. Na ul. Oliwskiej 2 (Olivaerstrasse) rolę miejsca modlitwy początkowo pełnił dawny warsztat, w którym wcześniej wytwarzano beczki do transportu soli. Miejsce z czasem okazało się zbyt ciasne dla rosnącej rzeszy wiernych.

W 1841 r. po zebraniu odpowiednich środków, w Święto Wniebowstąpienia, konsekrowano kościół. Zbudowano go w pobliżu pierwszej kaplicy, na Przyrynku (Am Markt). Był to nieduży budynek o konstrukcji szachulcowej, pokryty dwuspadowym dachem, którego połacie były nachylone pod niedużym kątem. Zwieńczała go mała, szpiczasta dzwonnica.
Projektantem świątyni był sam Karl Friedrich Schinkel (słynny berliński architekt, malarz, teoretyk sztuki - jeden z czołowych pruskich twórców epoki neoklasycyzmu).

Nowy Port się rozrastał, bogacił, powiększała się systematycznie liczba wiernych i świątynia okazała się zbyt mała. W styczniu 1905 r. poświęcono nowy kościół, jedną z najbardziej charakterystycznych budowli Nowego Portu. Za budulec kościoła posłużyły wielobarwne bloki kamienia i cegła. Świątynia została zbudowana w stylu neogotyckim.

Po lewej pierwszy kościół projektu K.F. Schinkla, po prawej kościół z 1905 r.

Konstrukcja kościoła jest halowa z trzema szczytami poprzecznymi po każdej stronie. Główne wejście w podstawie wieży to czworo potężnych, okutych stalą, drewnianych drzwi. Wieża wraz z dwoma hełmami (w formie ostrosłupów) miała ponad 60 m wysokości.

I Wojna Światowa nie poczyniła większych szkód Kościołowi Wniebowstąpienia. Ze strat można wyliczyć tylko to, że na potrzeby zbrojeń z hełmów wież zdjęto miedzianą blachę i przetopiono dwa największe dzwony (zastąpione stalowymi).

Natomiast II Wojna Światowa nieomal doprowadziła do zagłady tej wyjątkowej świątyni. W trakcie ofensywy w 1945 r. Kościół Wniebowstąpienia stał się jednym z ulubionych celów ostrzału w tym rejonie Gdańska. Ślady trafień ciężkiej artylerii widoczne są do dzisiaj. Budynek w efekcie ciężkiego ostrzału i wielodniowego pożaru został zniszczony w ponad połowie. Destrukcji uległy wieże wraz z dzwonami, zegarem i jego tarczami a także wyposażenie, sklepienie i dach .

Po zakończeniu działań wojennych kościół przeszedł w ręce Franciszkańskiego Zakonu Świeckich. Nowi gospodarze razem z wiernymi na wszelkie możliwe sposoby próbowali ratować świątynię. Przystąpiono do odbudowy. Niestety ze względu na ówczesne realia i nikłe środki, remont w pierwszym okresie miał mnóstwo trudności technicznych. Nie odbudowano hełmów wieży, co było planowane. Niestety ściany były zbyt osłabione i nie utrzymałyby ciężaru odtworzonych wież. Systematycznie dzięki staraniom wielu osób Kościół Wniebowstąpienia powoli wracał do „życia”. W kwietniu 1949 r. świątynię ponownie poświęcono i nadano mu nowe wezwanie: Morski Kościół Misyjny Niepokalanego Serca Maryi.

Wyposażenie kościoła jest skromne i współczesne:

Kruchta i wnętrze kościoła

Jak już wspomniałam wcześniej, była to jedna z najbardziej charakterystycznych budowli Nowego Portu. Kościół był doskonale widoczny dzięki dwóm szpiczastym hełmom. Do tej pory zdarza się, że dzięki nim można zidentyfikować miejsce powstania starych fotografii, którym czasami bardzo daleko do ideału technicznego. Tak było w 2008 r. w przypadku kilku zdjęć z albumu rodziny Grimmer, który opisał Tomasz Strug na StaraOliwa.pl Album rodziny Grimmer

Niestety do dzisiejszego dnia kościół nie odzyskał hełmów wieży. Przy nowoczesnych technologiach, tworzywie, i dzięki odpowiednim funduszom możliwe byłoby ich odbudowanie.
Mam nadzieję, że kiedyś znowu zobaczę górujące nad dzielnicą dwa, sięgające nieba hełmy wieży dawnego kościoła ewangelickiego.

Ciekawostki z okolicy świątyni:

1. Cokół Kriegerdenkmal - pomnika poświęconego poległym na frontach I Wojny Światowej mieszkańcom Nowego Portu. Obecnie podstawa figury Niepokalanego Serca Maryi (na placu przed kościołem).

2. Rzeźba nagrobna z brązu poświęcona Rudi Weddigenowi, dłuta słynnego wrocławskiego rzeźbiarza Paula Schulza stojąca w ogrodzie klasztornym, o której pisałam w 2008r. Chrystus z Nowego Portu

Kościół pw. Wniebowstąpienia Pańskiego nie był i nie jest jedynym miejscem kultu religijnego w Nowym Porcie. Prócz niego istniały: katolicki kościół pw. Św. Jadwigi (Hedwigskirche) również przy ul. Oliwskiej; katolicka kaplica pw Matki Boskiej Częstochowskiej w dawnym budynku stajni na terenie koszar i Kościół Szwedzki na ul. Władysława IV (Bergstrasse). Wszystkie budowle przetrwały burze dziejowe, ale tylko kościoły Wniebowstąpienia ( Kościół Morski) i św. Jadwigi pełnią nadal funkcje sakralne. Opisywany kościół zakonny obecnie podlega parafii św. Jadwigi.

Okręty rakietowe Marynarki Wojennej w Gdańsku - Nowym Porcie

2009-12-16T01:20:00.012+01:00

ORP "ORKAN", w tle kontenerowiec i prom

Trzy okręty należące do Dywizjonu Okrętów Rakietowych 15 i 16 grudnia odwiedziły gdański Nowy Port. ORP "METALOWIEC", ORP "ROLNIK" i ORP "ORKAN" zacumowały przy Nabrzeżu Ziółkowskiego wczesnym popołudniem 15 grudnia 2009 r.

Niecodzienna wizyta na nabrzeżu, które wszyscy kojarzą z promami pływającymi pomiędzy Polską a Szwecją, miała dwa charaktery. Przede wszystkim był to element kilkudniowych ćwiczeń Marynarki Wojennej. Te trzy okręty wykonywały manewry wchodzenia i wychodzenia z gdańskiego portu.
Prócz tego Marynarka Wojenna udostępniła we wtorkowe popołudnie i wieczór dwa okręty do zwiedzania. Wejść, fotografować i porozmawiać z załogą można było na ORP "METALOWIEC" i ORP "ORKAN". ORP "ROLNIK" był niedostępny dla gości ze względu na pozostawanie w gotowości bojowej.

W ciągu kilku godzin przez nabrzeże i okręty przewinęło się kilkaset osób, pomimo mało zachęcającej aury. Załogi, jak zawsze bardzo chętnie, z uśmiechem oprowadzały szczury lądowe po jednostkach. Marynarze z cierpliwością odpowiadali zarówno na banalne, jak i bardzo specjalistyczne pytania ciekawskich.

Nieczęsto zdarza się taka atrakcja w Nowym Porcie. Pomimo kiepskiej pogody, osoby które zdecydowały się na wizytę na Nabrzeżu Ziółkowskiego na pewno wróciły do domów pełne wrażeń i z niecodziennymi zdjęciami. Przy dozie cierpliwości i szczęścia w jednym miejscu można było zobaczyć i uwiecznić okręty, statki handlowe i prom. Oby zdarzało się więcej takich atrakcji w wyjątkowej, portowej dzielnicy Gdańska.

O dywizjonie:

Rozkazem Dowódcy Marynarki Wojennej RP z dnia 21 czerwca 2004 roku sformowano w dniu 1 lipca 2004 roku dywizjon Okrętów Rakietowych (dOR).
W skład sformowanego dywizjonu weszły trzy małe okręty rakietowe projektu 660 ( ORP "ORKAN"; ORP "PIORUN"; ORP "GROM") i dwa kutry rakietowe projektu 205 (ORP "WŁADYSŁAWOWO"; ORP "ŚWINOUJŚCIE") ze składu 31. dOR oraz cztery małe okręty rakietowe projektu 1241RE (ORP "GÓRNIK"; ORP "HUTNIK"; ORP "METALOWIEC"; ORP "ROLNIK") ze składu 32. dOR.*

* Materiały promocyjne MW

Od lewiej ORP "ROLNIK" i ORP "METALOWIEC" - dzioby okrętów

Rufy ORP "METALOWIEC i ORP "ROLNIK"

Burty i podwójne wyrzutnie rakiet przeciwokrętowych

Rakieta przeciwokrętowa w wyrzutni nr 4 na ORP "METALOWIEC"

Więcej o Marynarce Wojennej: Wolne Forum Gdańsk

XI Festiwal Pomuchla 5-6 XII 2009 - Łeba

2009-12-07T19:06:00.004+01:00

W Łebie, w dniach 5-6 XII, w gościnnych progach Szkoły Podstawowej nr 12 przy ul. Tysiąclecia, odbył się XI Festiwal Pomuchla . Impreza, która wpisała się w kalendarz jako stała atrakcja Nordy. Rokrocznie w sobotę i niedzielę najbliższą święcie patrona rybaków - św. Mikołaja, Łebą rządzi pomuchel.

Formuła Festiwalu Pomuchla w zasadzie nie zmienia się od lat. Festiwalowa sobota jest poświęcona części naukowej, natomiast niedziela to już rozrywka (aczkolwiek nie dla wszystkich). Uczestnicy konkursu kulinarnego dwoją się i troją przygotowując prezentacje. Sala gimnastyczna od przedpołudnia jest zapełniana stołami, dekoracjami i potrawami przygotowanymi z ryb przez zawodowych kucharzy i amatorów . Imprezie towarzyszy dwudniowy jarmark świąteczny, na którym można się zaopatrzyć w ręcznie wykonane ozdoby i kaszubskie specjały.

W sobotę rozpoczęła się konferencja pt. "W świątyni żywiołów". O samym pomuchlu w raporcie opowiadał dr Zbigniew Karnicki z Morskiego Instytutu Rybackiego w Gdyni. W innych referatach mówiono też o Łebie i jej okolicach w różnych kontekstach - zarówno pod kątem rybaczenia, przyrodniczo-geograficznym na artystycznym kończąc.

Sama niedzielna część imprezy niczym nie zaskoczyła. Restauratorzy i lokalne organizacje pokazały to, co mają najlepszego. Niestety nic się nie zmieniło w organizacji. Po raz kolejny impreza ma charakter otwarty - niebiletowany, stoły prezentujących nie są oddzielone od zwiedzających. Po przejściu komisji konkursowej, której w tym roku przewodniczył Karol Okrasa, zaczyna się oblężnicza konsumpcja. Tak samo nie zmieniło się oświetlenie hali, które stanowią potężne reflektory ubrane w barwne filtry. Większość potraw wygląda w takim świetle po prostu nieapetycznie.

Wiele osób może też dziwić termin Festiwalu Pomuchla. Dlaczego w grudniu, po sezonie? Na to pytanie odpowiada burmistrz Łeby Halina Klińska:

" No właśnie dlatego. To nasz sposób na przedłużenie sezonu. Chcemy bardzo, żeby ludzie przyjeżdżali do naszego miasteczka także w inne pory roku. Festiwal jest do tego świetną okazją. Co roku przyciąga rzesze ludzi."*

Warto zaznaczyć,że po dwóch latach nieobecności powrócił na stoły król imprezy - pomuchel. Poprzednie edycje obyły się bez niego ze względu na przepisy i limity połowowe narzucone polskim rybakom przez UE. W niedzielę pierwszy raz od 3 lat na dziedzińcu można było kupić świeżutkie dorsze.

Pomimo wszystkich mankamentów tej corocznej imprezy, nieustannie zachęcam do jej odwiedzania. Łeba i nasze bałtyckie pomuchle są wyjątkowe. Małe nadmorskie miasteczko ma wyjątkowy klimat, i z pogardzanego dawniej dorsza można wyczarować wspaniałe potrawy.

*) źródło - XI Festiwal Pomuchla, biuletyn bezpłatny, grudzień 2009

FOTOGRAF.IS(t)KA

2009-11-28T17:12:00.005+01:00

FOTOGRAF.IS(t)KA

Czas na kolejne porządki.

Blog "Neufahrwasser...Neufahrwasser", który istnieje od 2007 r. (a w zasadzie jeszcze dłużej, tylko poprzedni wchłonął jakiś błąd w matrix) przeszedł bardzo długą ewolucję. Zaczęło się od zabawy, pisania dla znajomych i rodziny.

W chwili obecnej jest to w zasadzie blog dziennikarsko - historyczny. Blog, którego konwencję sama co jakiś czas zakłócam pojedynczymi zdjęciami, metaforami, opisami moich stanów emocjonalnych. I nijak się to ma do obecnego profilu Neufahrwasser…Neufahrwasser. Zbyt wiele grzybów w jednym barszczu.

Od dzisiaj zaczyna funkcjonować równoległy blog "FOTOGRAF.IS(t)KA" Na nim będę prezentowała codzienne i niecodzienne zdjęcia. Okraszone dłuższym tekstem, czasami pozostawione tylko z tytułem fotografii bez mojego komentarza. Będą się pojawiały fotografie i nowe, i archiwalne.

Zapraszam serdecznie do dalszego śledzenia Neufahrwasser...Neufahrwasser i mojego najmłodszego dziecka FOTOGRAF.IS(t)KA
I oczywiście komentowania, jeżeli ktoś z moich miłych czytelników i oglądaczy ma na to ochotę.

Czy secesja była dobrym posunięciem pokaże czas.

Pozwólmy przemówić rodzinnym pamiątkom

2009-11-16T13:08:00.008+01:00

Muzeum Historyczne Miasta Gdańska, portal Trojmiasto.pl i Wolne Forum Gdańsk zapraszają do akcji "Pozwól przemówić rodzinnym pamiątkom". .

Czy ktoś z Was chciałby pokazać wyjątkową pamiątkę rodzinną ze swoich zbiorów i opowiedzieć historię ludzi i miejsc związanych z tym przedmiotem? A może osoby z Waszych rodzin, znajomi, sąsiedzi też byliby zainteresowani tą akcją?

Skrzypce wujka Tuska i pasztetowa. Historia Trójmiasta w rodzinnych pamiątkach

Skrzypce lutnika Czesława Niemena, rzeźby kultowego sopockiego artysty obok dziecięcych grzechotek przerobionych na talizmany, medalików, maszyn do szycia lub do wytwarzania słynnej "pasztetowej". Czy ktokolwiek słyszał by miały szansę zaistnieć obok siebie? Właśnie nadszedł ich czas. Portal Trojmiasto.pl wraz z Muzeum Historycznym Miasta Gdańska ogłasza wielką akcję zbierania pamiątek rodzinnych mieszkańców Trójmiasta.

Amatorzy staroci, kolekcjonerzy rodzinnych pamiątek i wspomnień, miłośnicy Gdańska, Gdyni i Sopotu oraz historii zaklętych w przedmiotach. To akcja właśnie dla Was - dla ludzi którzy kultywują rodzinne tradycje, wrośli w miejsce, w którym mieszkają, jednocześnie nie zapominając o tym, kim są i skąd pochodzą. Dzięki zaangażowaniu właśnie takich osób chcemy stworzyć jedyną i niepowtarzalną wystawę rodzinnych wspomnień.

- Po raz pierwszy tego typu ekspozycja będzie pokazywała mieszkańców Trójmiasta przez pryzmat tego co dla nich najważniejsze i im najbliższe. Chcemy pokazać pamiątki które pozostały po przodkach lub zostały przywiezione z różnych stron Polski i świata - tłumaczy Adam Koperkiewicz, dyrektor Muzeum Historycznego Miasta Gdańska. - Te pamiątki mają przemówić - mówić o tym co najsilniejsze w tradycji rodzinnej, o historiach jakie towarzyszyły tym przedmiotom. Poprzez pamiątki pokażemy historie rodów Gdańska, Gdyni i Sopotu.

Efektem akcji będą dwie wystawy: jedna wirtualna na stronach portalu Trojmiasto.pl, druga realna w murach Muzeum Historycznego Miasta Gdańska.

Na tych wystawach mogą pojawić się przedmioty cenne, mające bardzo bogatą, wielopokoleniową historię, jak i kilkunastoletnie za to niosące ciekawe historie i emocje. (...)

Małgorzata Kaliszewska - trojmiasto.pl

Jeżeli ktoś w Was, lub z Waszego otoczenia jest zainteresowany udziałem w tej akcji to bardzo proszę o kontakt.

Zapraszam na Wolne Forum Gdańsk

Parada Niepodległości 11 XI 2009 - Gdańsk

2009-11-11T19:13:00.015+01:00

Dzisiaj w Gdańsku odbyła się szósta Parada Niepodległości. Już szósta z kolei. Chociaż prognoza pogody i poranna aura widziana za oknem nie wróżyła sukcesu imprezy. Na szczęście listopadowa pogoda oszczędziła Gdańszczanom i gościom bardzo niskich temperatur i co najważniejsze deszczu. Uczestnicy parady postawili veto szaremu, pochmurnemu dniu. Dzisiejszym przedpołudniem śródmieście Gdańska stało się barwne i radosne. Parada sformowała się rankiem na Podwalu Grodzkim, skąd ruszyła przez przez Stolarską, Gnilną, Rajska, Heweliusza, Korzenną finiszując na Targu Węglowym.

Kilka tysięcy uczestników kolorowego pochodu przemierzyło gdańskie ulice na własnych nogach, kołach, gąsienicach, końskich grzbietach i szczudłach. Na czele parady przejechały pojazdy straży pożarnej. Uwagę przykuwał zabytkowy pomarańczowy, przepięknie utrzymany Magirus Deutz. Po strażakach pojawili się kolejni zmotoryzowani. Gokartowcy, motocykliści i auta. Zabytkowe mniej, lub bardziej samochody wywoływały chyba najwięcej emocji w zmotoryzowanej części parady. Jednym dech w piersiach zapierały amerykańskie krążowniki szos, innym plejada gwiazd automobilowych rodem z dawnego bloku wschodniego. Łezka w oku się zakręciła pewnie niejednej osobie patrząc na "skarpetę", "malucha", "fiaciora" czy Zaporożca. Swoje cacka zaprezentowali też miłośnicy Volkswagena i Mini Morrisa.
Kolejnymi uczestnikami parady z koniami mechanicznymi pod maskami były pojazdy wojskowe. Pojawił się ogromny KrAZ ciągnący armatę, pojazd gąsienicowy, terenówka z garkuchnią, motocykle. Później przejechali motocykliści crossowi, skutery i auta tunningowane. Pięknie się zaprezentował amerykański, lśniący wóz bojowy International Loadstar 1600 S należący do Ochotniczej Straży Pożarnej w Kartuzach.

Przeszły reprezentacje Straży Granicznej, Policji, Wojska Polskiego. Pomiędzy poszczególnymi uczestnikami parady pojawił również Jelcz "Ogórek" należący do Miasta Gdańska oraz carillon na kołach będący własnością Muzeum Historycznego Miasta Gdańska. Rozczarowaniem dla wielu osób było zaklęte milczenie carillonu w trakcie parady.

W końcowej części barwnego korowodu pojawiły się grupy rekonstrukcyjne budzące chyba najwięcej emocji wśród młodszych i starszych widzów. Konnica. Rycerstwo różnych epok, z których szczególną uwagę przykuwała jak zwykle husaria. No i oczywiście ułani. Prócz tego przemaszerowali żołnierze napoleońscy, kobziarze, szczudlarze, ratownicy medyczni z psami, mnóstwo młodzieży szkolnej i dzieci. Zaprezentowały się też grupy kibiców Lechii Gdańsk i GKS Wybrzeże. Nie zabrakło w pochodzie również władz miasta.
Na szczególne wyróżnienie moim zdaniem zasługują harcerze niosący dwie, ogromne długie flagi w formie band po obu stronach pochodu i jedną nad jezdnią. Widok robił wrażenie.

Parada zakończyła się na Targu Węglowym pod pomnikiem Jana III Sobieskiego. Przemawiał prezydent Paweł Adamowicz, odczytano list od premiera Donalda Tuska. W południe odśpiewano hymn narodowy i rotę. Po paradzie w Bazylice Mariackiej odprawiono uroczystą mszę, a po niej zaserwowano grochówkę sponsorowaną przez jednego z gdańskich restauratorów.

Frekwencja na paradzie była mniejsza niż w latach poprzednich. Niestety aura wystraszyła wiele osób. Ale ci, którzy się nie dali, odpowiednio ubrali na pewno nie żałują barwnie spędzonej niedzieli w centrum Gdańska.

Do zobaczenia w przyszłym roku na kolejnej Paradzie Niepodległości.

Strona Parady Niepodległości

Parada Niepodległości na Wolnym Forum Gdańsk

Fotoreportaż DarioB

Ratujmy oliwską wieżę! Gdańsk - Oliwa

2009-11-08T21:33:00.012+01:00

Zaopiekuj się oliwską wieżą. Inaczej pójdzie na żyletki
fot.Oktawiusz

Metalowa wieża ukryta na wzgórzu w oliwskim lesie przez lata pozostawała zapomniana. Teraz gdańscy urzędnicy postanowili pociąć ją na kawałki. Ale wieży bronią miłośnicy Gdańska

Wieża, a właściwie stalowa szkieletowa konstrukcja, stoi na wzgórzu w lesie tam gdzie ul. Polanki przecina się w ul. Bażyńskiego. Ma około 20 metrów wysokości, na górę wchodzi się po stromej drabinie zakończonej koszem, wielkości sporej wanny. Podłoga szczytu jest już nieco przerdzewiała, ale sama wieża jest w dość dobrym stanie. Dzisiaj służy głównie amatorom ekstremalnych emocji, bo kiedy zawieje wiatr to na górze nieźle buja. Miłośnikom ładnych widoków, bo z wieży rozciąga się cała panorama miasta (a do tego jest to jedyne miejsce w Trójmieście, z którego można podejrzeć rezydencję byłego prezydenta Lecha Wałęsy). I alpinistom, którzy wykorzystują to miejsce do ćwiczeń. - To była wieża naprowadzająca samoloty, które latały na lotnisko Gdańsk Zaspa - mówi Tomasz Strug z Wolnego Forum Gdańsk. - Powstała po wojnie, prawdopodobnie w latach 50. albo 60. Lotnisko zlikwidowano w 1974 r., a o wieży wszyscy zapomnieli.

Przypomniał sobie jednak o niej gdański Zarząd Dróg i Zieleni, dzisiejszy zarządca tego terenu. Rozbiórka wieży miała się odbyć cztery lata temu. Ale konstrukcja stoi do dziś. - Najpierw poszukiwaliśmy właściciela obiektu. Pytaliśmy wojsko, lotnisko, marynarkę wojenną, lotnictwo cywilne i wojskowe - nikt nie chciał się przyznać. To oznaczało, że wieżą musi zająć się nasz urząd - mówi Mieczysław Kotłowski, szef ZDiZ. - Opracowaliśmy projekt wyburzenia wieży, zebraliśmy dokumentację, uzyskaliśmy pozwolenie na rozbiórkę. A potem pracownik, który się tym zajmował, poszedł na emeryturę. I temat nam umknął. Jednym słowem: zawaliliśmy.

Teraz urząd po kilku latach przypomniał sobie o wieży. I postanowił ją zlikwidować jeszcze do końca tego roku. - Tę sprawę trzeba doprowadzić do końca - mówi Kotłowski. - Nie będzie to łatwe, bo konstrukcja jest wysoka i znajduje się w lesie, samochodem nie da rady tam podjechać. Ale nie jest to niemożliwe - w końcu nieraz ściągało się poprzewracane, wielkie drzewa.

Wieża ma być od góry cięta na kawałki, a stalowe części spuszczane na ziemię. Tymczasem w obronę obiektu zaangażowali się miłośnicy miasta. - Po co rozbierać coś, co nikomu nie przeszkadza - denerwuje się Strug. - Przecież ta wieża może przydać się np. osobom trenującym wspinaczkę. Miasto ma pewnie wiele innych wydatków niż likwidowanie czegoś, co jeszcze się może przydać. I nie przemawiają do mnie argumenty o tym, że to niebezpieczne. Z drzewa też można spaść, a nie jest to powodem to wycięcia lasu.

Tymczasem urzędnicy deklarują, że są skłonni pójść na współpracę. - Jeśli znajdzie się ktoś, kto przejmie ten obiekt pod opiekę i go zabezpieczy, nie widzimy przeszkód - mówi Kotłowski. - Nie będziemy przecież nikomu robić na złość i rozbierać wieży, która się komuś może przydać. Czekamy na propozycje. Podpiszemy stosowny protokół.

Tomasz Strug: - Puścimy tę informację w internecie. Może znajdzie się ktoś, kto będzie chciał wieżę.
Jowita Kiwnik - Gazeta Wyborcza fot. MarekS - PFE

Może wśród Was, albo waszych znajomych są miłośnicy wspinaczek i przepięknych widoków? Proszę bardzo o rozpuszczenie wiadomości o oliwskiej wieży gdzie i jak się da.

Kontakt: olivaer@gmail.com i nowyport.eu@gmail.com

Wyróżnienie w konkursie foto "A Ty co będziesz robić w Pomorskiem?"

2009-11-06T18:25:00.010+01:00

"Butterfly"*

Za to zdjęcie odebrałam dzisiaj wyróżnienie z rąk Marszałka Województwa Pomorskiego p. Jana Kozłowskiego.

Celem konkursu zorganizowanego przez Samorząd Województwa Pomorskiego było kontynuowanie promocji rozpoczętej w 2007 r. Konkurs miał zasięg ogólnopolski i otwarty. Tematyka była w zasadzie dowolna. Każdy z fotografujących mógł znaleźć kategorię w której czuje się dobrze. Tematyka od wydarzeń masowych, po przez sport, zabytki, na przyrodzie i dowolnych kończąc. Największą popularnością cieszyła się tematyka morska. Zwłaszcza, że sprzyjał temu sezon wakacyjny. I wiele zdjęć miało właśnie taki lekki, wakacyjny charakter. Mnóstwo prac, co podkreślili organizatorzy w trakcie rozstrzygnięcia konkursu, miało bardzo romantyczny charakter. Pomorskie zachody słońca, mgły nad Bałtykiem i jeziorami są niepowtarzalne i ujmują za serca.

Konkurs trwał od kwietnia do września, wpłynęło prawie 400 prac. Wszystkie zgłoszone zdjęcia można obejrzeć w Fotogalerii.

Zostały wyłonione trzy pierwsze miejsca oraz 20 wyróżnień. Nagrodzone i wyróżnione prace są do obejrzenia w Fotogalerii - Rozstrzygnięcie konkursu

Zapraszam do obejrzenia galerii. I oczywiście komentowania, jeżeli ktoś z moich miłych odwiedzających ma ochotę.

Serdecznie dziękuję wszystkim, którzy trzymali za mnie kciuki!

*- zdjęcie wykonałam w listopadzie 2007 r. na Wyspie Sobieszewskiej.

"Deutßche Bauernhäuser" - Klaus Thiede, 1934

2009-10-24T17:40:00.008+02:00

Polecam wydawnictwo poświęcone środkowoeuropejskiemu budownictwu wiejskiemu.
Świetne zdjęcia, unikatowe budowle.

Album w formie PDF można pobrać po kliknięciu poniższych linków:

"Deutsche Bauernhäuser" t.I

"Deutsche Bauernhäuser" t. II

Więcej architekturze dawnej można poczytać i o niej porozmawiać na forum.Wolne Forum Gdańsk Zapraszam.

Danziger Chronik im Bilde

2009-10-19T16:07:00.006+02:00

Broszurka z 1930 r. zawierająca sporo interesujących wiadomości, ciekawych zdjęć i reklam. Dzięki jednej z reklam wynikła ciekawa dyskusja na temat fabryki AMADA produkującej tłuszcze roślinne. Dyskusja: Wolne Forum Gdańsk - AMADA

Publikację w formie PDF można pobrać po kliknięciu na ten link: Danziger Chronik im Bilde 1930
Podziękowania dla Rolanda, właściciela pozycji.

Sztorm 14 X 2009, Nowy Port - Gdańsk

2009-10-15T21:18:00.007+02:00

Przez blisko dwie doby trwał na Bałtyku sztorm. Wiele sztormów obserwowałam i przeżyłam mieszkając w specyficznym miejscu i podążając za nimi po wybrzeżu od wielu lat. Tak potężnego w życiu nie widziałam na Zatoce Gdańskiej. I nie tylko ja, bo osoby dużo starsze ode mnie też mówią, że takiego żywiołu nie pamiętają. Wiał północny wiatr którego prędkość w porywach dochodziła do 110 - 130 km/h, fale osiągnęły wysokość ponad 11 metrów a stan morza ponad 10 stopni w skali Beuforta.

W Nowym Porcie wstrzymano ruch statków, zawieszono rejsy promów do Skandynawii. Jednostki cumujące przy nabrzeżach asekurowały holowniki.

O 16 wybrałam się na bulwar pod latarnią morską popatrzeć na żywioł i co nieco sfotografować. Ubrana w sztormiaki i wysokie kalosze. Przezornie zabrałam ciężki, studyjny statyw. Wysiadanie z samochodu sprawiło mi trochę problemów ( wiatr był tak silny, że ciężko było drzwi otworzyć). Widok rozciągający się z końca bulwaru zapierał dech w piersiach. Nie tylko ze względu na wiatr i wodę unoszącą się w powietrzu. Niesamowite, przepiękne i budzące wielki respekt widowisko natury. Fale momentami przelewające się nad latarnią mola wschodniego na Westerplatte. Ogromny huk. Zmieniając obiektyw w aparacie zobaczyłam jak podmuch podniósł ważący kilka kilogramów statyw i rzucił go kilka metrów dalej. Po chwili nakryła mnie fala rozbijająca się o brzeg bulwaru. Zrobiłam jeszcze trochę zdjęć na niżej położonej części nabrzeża, przy miejscu gdzie cumują promy kursujące do Szwecji. I stamtąd już uciekłam po tym, jak woda sięgnęła mi nagle powyżej kolan.
Wróciłam do domu przemoczona do suchej nitki i zmęczona. Za to bogatsza o kolejne przeżycia i kilka zdjęć.

Kocham Bałtyk. Chociaż to bardzo trudna miłość. Ale nigdy się jej nie wyrzeknę.

Nowy Port

2009-10-12T15:27:00.003+02:00

Nowy Port - jedyna taka dzielnica

Nieustannie cieszy się - obecnie całkowicie niesłuszną - "sławą" jednej z najgorszych gdańskich dzielnic. Wciśnięty w kąt Gdańska, z dala od betonowych blokowisk i nowobogackich osiedli. Przez stulecia nabierający własnego smaku i zapachu portowej enklawy. Z niesamowitymi tajemnicami i historiami, które nie mogłyby zdarzyć się nigdzie indziej. To właśnie Nowy Port.

Gdyby podróżnik cofnął się w czasie kilka wieków i stanął w miejscu dzisiejszej ulicy Kasztanowej, nogi zapadłyby mu się w piasku wydm i miałby zaledwie kilka kroków do morza. Przebijając się wśród wydmowej roślinności, podróżnik dotarłby do zaledwie kilku domków stojących naprzeciwko Wisłoujścia. Nowy Port zawsze żył w cieniu Twierdzy. Przez dziesięciolecia najbardziej charakterystycznym punktem osady był młyn. Stał w kwartale dzisiejszych ulic Władysława IV, na Zaspę, Strajku Dokerów i Mylnej.

Nawiedzające Gdańsk powodzie zmieniały nadmorski teren. Po jednej z nich zostało duże jezioro, nazwane później jeziorem Zaspa. Pośród gęstych szuwarów z jeziora wypływała mała rzeczka – Warzywód - prowadząca wprost do portowego kanału.

Gdy przeminęła już świetność Cesarza, za rozbudowę portowego siedliska zabrał się pruski król Frederyk II. Za jego czasów narodził się Neufahrwasser – Nowy Tor Wodny, w zamierzeniu konkurencyjny port dla Gdańska.

Powstawały nowe ulice, nowe domy i wielkie budynki z czerwonej cegły, tak charakterystyczne dla pruskiego budownictwa. Dzielnica rozwijała się i tętniła życiem. W przeciwieństwie do wybitnie kuracyjnego charakteru Brzeźna z tłumami sezonowych wczasowiczów, Neufahrwasser tętnił portowym życiem. Wśród zaułków ulic, obok rybackich chat i monumentalnych kamienic, lokowały się knajpy, wśród których można było znaleźć wszelkie możliwe uciechy. Nikt już nie pamięta słynnych niegdyś karczm – Wielkiej i Małej "Balastowej", "Gwiazdy", "Łabędzia", "Pod Złotą Kotwicą", "Przy Trzech Lipach", "Pod Lśniącym Antałkiem" czy "Hotelu de la Concordia".

owy Port był bezpośrednim świadkiem początku II wojny, a gdy ta się kończyła w ogniu walk legło ponad 60 proc. budynków. Wielu dawnych mieszkańców postanowiło nie opuszczać jednak swych domów, zasymilowali i zżyli się z nowymi przybyszami. Przetrwał też klimat dzielnicy. Portowe interesy, porachunki, zemsty i ciemne przyjaźnie zawiązywały się w mrocznych zaułkach coraz bardziej niszczejących kamienic.

Nowy Port kochał swoich mieszkańców, a oni wiedzieli, że to ich miejsce.
- W latach sześćdziesiątych kupa chłopaków, nawet nastolatków handlowała walutą – opowiada pan Mirosław, dziś szef wydawnictwa. – Wielu marynarzy, duża konkurencja to i czasami krew się lała. Obcy, którzy chcieli z nami konkurować, nie mieli czego tu szukać.

Komunistyczna władza postanowiła skanalizować nocne życie Nowego Portu i w miejscu, gdzie dziś stoi sklep "Zatoka", powstał prawdziwy kombinat rozrywkowy – "Wiking". "Disco music, striptease show, beautiful girls", reklamował się dwupoziomowy lokal. Na talerzach gości stygły kotlety schabowe, a portowe dziewczyny wabiły marynarzy w ciemne ulice i do stęchłych mieszkań w gasnących kamienicach. Wśród nich prym wiodła słynna Irena, nazywana "królową portu".

Na "patelni", placu obok Wikinga, jeszcze w latach osiemdziesiątych można było spotkać równie słynnego "Białego Murzyna", o czerwonej cerze i długich jasnych blond włosach. To on najbardziej wyróżniał się pośród ferajny z dzielnicy. Kto szukał wrażeń naprawdę mocnych, szedł do pijalni piwa "Szkwał". To tam niepisaną zasadą było, że w nieznajomego najpierw rzucało się kuflem, a potem musiał postawić parę kolejek.

- Już pod koniec lat 80. stereotyp bandyckiego Nowego Portu powoli zaczął się kruszyć – opowiada emerytowany policjant pracujący wiele lat w Nowym Porcie. – Wymierali starzy złodzieje i cinkciarze. Włamań i pobić było tyle, co wszędzie. Może więcej było przestępstw powiedzmy, spektakularnych. A to pewnej nocy zniknął cały kiosk ruchu, a to po dachu supersamu grasował podpalacz, który chciał puścić cały sklep z dymem.

Nowy Port inspirował nie tylko amatorów mocnego życia. Popadające w ruinę resztki dostojnych niegdyś kamienic, brukowane kocimi łbami uliczki, krzywe latarnie i twardzi ludzie z niepisanymi zasadami, inspirowały pisarzy. "Mewy" Stanisława Goszczurnego czy "Szczur" Andrzeja Zaniewskiego, niegdyś mieszkańca dzielnicy, doskonale opisują jedyny w swoim rodzaju portowy nastrój i folklor.

Końcówka lat 70. przyniosła Nowemu Portowi nowe bloki, w tym słynny falowiec przy ul. Wyzwolenia, który idealnie zepsuł widok na Gdańsk z Westerplatte. Jezioro Zaspa zasypały odpady z elektrociepłowni EC, które przy każdym większym wietrze pokrywały czarnym pyłem budynki i mieszkańców dzielnicy. Tuż obok nowych bloków jeździły pociągi towarowe po torach pamiętających jeszcze przedwojenne czasy. Nikt nie pamiętał za to o remontach i rozwoju infrastruktury dzielnicy.

Mieszkańcy wciąż lubili jednak swoją enklawę. Pasjonaci historii zaczęli na nowo odkrywać coraz to nowsze sekrety z bliższej i dalszej historii dzielnicy. Stary browar i dom Richarda Fischera, unikatową rzeźbę ryby na gzymsie kamienicy przy ul. Rybołowców, latarnię morską, która zyskała prywatnego właściciela, zajezdnię tramwajową, nieistniejący już cmentarz, ślady po dawnych pomnikach, łaźnię czy modernistyczno-socrealistyczny Dom Kultury. Każde z tych miejsc czy rzeczy przez lata w milczeniu świadczyło bogatej historii, wpisującej się dzieje Gdańska. Historii, którą wciąż można było dotknąć, zobaczyć, która nie zginęła.

Miłośnicy Nowego Portu na nowo odkryli jego drugie oblicze, znacznie bogatsze i prawdziwsze od ciemnych stereotypów. Do Portu powoli zaczynało też wkraczać nowe życie. Zniknął pociąg towarowy i przestało dymić jezioro-wysypisko. Pojawiły się pierwsze nieśmiałe programy naprawcze, dzielnica otworzyła się na Gdańsk. Doczekała się nawet apartamentowca. Dziś z Nowego Portu widać dźwigi budującej się Baltic Areny. Czy wraz z prestiżową inwestycją i mającą w związku z tym nastąpić rewitalizacją, znikną resztki specyficznego klimatu, którego nie poczuje nikt, kto nie potrafił na dłużej zapuścić korzeni w tym jedynym takim miejscu Gdańska?

Marek Gotard - Trójmiasto.pl

Otto Kloeppel "Die baüerliche Haus-, Hof-, und Siedlungsanlage im Weichßel - Nogat Delta"

2009-10-11T21:11:00.006+02:00

Wręcz kultowa pozycja dla miłośników Żuław i wyjątkowego budownictwa. Egzemplarz niestety niekompletny i trochę poniszczony, ale zawartość i tak fantastyczna.

Tutaj po kliknięciu można pobrać PDF : O. Kloeppel - "Die baüerliche Haus-, Hof-, und Siedlungsanlage im Weichßel - Nogat Delta"

Podziękowania dla Rolanda, za użyczenie broszury do poskanowania.

Villa ul. Olszyńska 5, Gdańsk - Olszynka . Pisze Gazeta Wyborcza

2009-09-24T17:24:00.010+02:00

O naszym odkryciu przy ul. Olszyńskiej 5 napisała Gazeta Wyborcza, która jest partnerem akcji Fasada Foto Projekt i Fasada Foto Projekt 2.0

Gdańsk: Prawdziwa perełka architektury

Ulica Olszyńska. W starym, nieco zaniedbanym ogrodzie jaśnieje niedawno wyremontowana 100-letnia willa. Mieszkańcy odnowili ją zachowując oryginalne podziały okien i elegancką barwę tynku

- Jeszcze do niedawna dom wyglądał jak z horroru. Zwłaszcza w zimniejszych porach roku, kiedy gałęzie drzew są bezlistne, a elewacje - pozbawione w większości szarych tynków - straszyły wystającymi zębami cegieł - wspomina Izabela Sitz-Abramowicz, fotografka i pasjonatka miasta z Wolnego Forum Gdańsk. - Kilka dni temu przeżyłam szok: zamiast ruiny - pięknie wyremontowany dworek. To perełka naszego Fasada Foto Projekt 2.0.

Fasada Foto Projekt działa od wiosny. Przez kilka miesięcy jego pomysłodawcy - Iza i Tomasz Strug - fotografowali chaotycznie odnowione elewacje trójmiejskich budynków: jaskrawe tynki, plastikowe okna nijak mające się do oryginałów - rażące przykłady tego jak nie należy remontować. Zdjęcia zamieszczali na swoim forum, fotografie przysyłali też forowicze.

Niedawno ruszyła druga odsłona projektu - tym razem Iza i Tomek szukają mądrze odnowionych domów. Willa przy ul. Olszyńskiej to pierwszy taki pozytywny przykład.

- Przed wojną mieszkał tu niemiecki właściciel pobliskiego tartaku, sąsiednie domki zamieszkiwali jego pracownicy - opowiada pan Lucjan Knitter, emerytowany prawnik, najdłużej mieszkający w olszyńskiej willi. - Na parterze były pokoje dla służby i wielka kuchnia, w piwnicy kotłownia, WC, wszystkie instalacje. Do dziś zachowały się zdobione drewniane stropy w mieszkaniach i zabytkowe drzwi z pięknie kutą klamką. Przez 50 lat dom niszczał. Kiedy powstała wspólnota mieszkaniowa, zrobiliśmy remont dachu, w tym roku zaś elewacje.

Choć na razie tutejsza wspólnota (cztery rodziny emerytów) ze względu na koszty odrestaurowała tylko fasadę południową i zachodnią - efekt i tak robi wrażenie. - Renowację przeprowadzono z głową i pod nadzorem konserwatorskim. Nie obłożono budynku styropianem, nie pomalowano na papuzie kolory. Zadbano o zachowanie charakteru willi, o detale - komentuje Tomasz Strug. - Dbałość o detal jest tak wielka, że nad wejściem zawisła oryginalna, znaleziona na strychu latarenka.

- Koszty są ogromne, a wciąż czeka nas remont pozostałych elewacji i piwnic. Miasto powinno też zrobić tu kanalizację, bo wciąż mamy tylko szambo - wzdycha pan Lucjan. - Dom jest piękny, ale pod względem finansowym to studnia bez dna.

- Jeśli willa jest ciekawa pod względem architektonicznym, albo mieszkał w niej ktoś sławny, wspólnota może starać się o wpis budynku do rejestru zabytków. Należy w naszym urzędzie złożyć wniosek, opisać i udokumentować historię domu, wskazać na jego szczególne walory - mówi Marian Kwapiński, wojewódzki konserwator zabytków. - Procedura trwa około trzech miesięcy, ale warto poczekać. Właściciele budynku uznanego za zabytek mogą starać się o dotacje na remonty - z Urzędu Miasta i z Ministerstwa Kultury.

Aleksandra Kozłowska - Gazeta Wyborcza

Dyskusja: Wolne Forum Gdańsk

Villa ul. Olszyńska 5, Gdańsk - Olszynka . Fasada Foto Projekt 2.0

2009-09-21T16:13:00.008+02:00

Gdańska Olszynka nie kojarzy się większości ludzi z niczym ciekawym, ani dobrym. Hasło Olszynka ma wręcz wydźwięk pejoratywny podobnie jak Orunia, Dolne Miasto czy Nowy Port. Działki, podmokły teren, szuwary, komary, nieciekawe budownictwo i mieszkańcy. Jednym słowem dzielnica, gdzie diabeł mówi dobranoc. Oczywiście jest to obiegowa opinia osób, które tego terenu i ludzi tam mieszkających nie znają.

Na Olszynce znaleźliśmy prawdziwą perełkę, która będzie ozdobą Fasada Foto Projekt 2.0. Przy ul. Olszyńskiej 5 stoi okazała villa wybudowana w pierwszej dekadzie XX w. Mało kto ją dostrzega, przejeżdżając tamtędy. Jest odsunięta od ulicy, osłonięta gałęziami drzew starego ogrodu. Villa jest jednopiętrowa, w manierze klasycystycznej, nawiązującej do architektury dworów. Fasady południowa(od strony ulicy) i północna są zwieńczone tympanonami. Wschodnia i zachodnia są proste z dachem naczółkowym (zwanym polskim). Skromne i wyważone detale zdobnicze wzorowane na żłobkowaniu kolumn greckich. Wejście do budynku znajduje się od strony zachodniej, prowadzą do niego dwubiegowe schody z ładną, kutą barierką. Drzwi wejściowe są przepiękne. Eklektyczne, nawiązujące w dużej mierze do wzorców renesansowych, z zachowaną oryginalną klamką.

Na czym polega wyjątkowość tej villi? Pamiętam ten budynek od kilkunastu lat. Jego fasady, zarośnięty, stary ogród sprawiały wrażenie domu z horroru. Zwłaszcza w zimniejszych porach roku, kiedy gałęzie starych drzew są bezlistne i było doskonale widać za nimi elewacje pozbawione w większości szarych tynków, straszące wystającymi zębami cegieł. W zeszłym tygodniu wracając z dokumentowania Dworu Olszyńskiego stojącego ( a raczej rozsypującego się) kilkaset metrów dalej, mignęło mi coś za oknem samochodu niepasującego do tego miejsca. Wyremontowana fasada tej villi.

Wchodząc na teren posesji miałam szczerze mówiąc serce na ramieniu. Obawiałam się, że spod ziemi wyrośnie ochroniarz z psem i eufemistycznie mówiąc każe się oddalić z terenu prywatnego. Obawy okazały się kompletnie bezpodstawne. W ogrodzie poznaliśmy jedną z mieszkanek villi. Bardzo życzliwa i miła Pani opowiedziała nam o domu, jego historii, mieszkańcach, remoncie i oprowadziła nas po obejściu.

Villa była przez dziesiątki lat masą komunalną. Nikt o nią nie dbał, nie remontował i dlatego stopniowo popadał w ruinę strasząc wyglądem. Kilka lat temu mieszkańcy wykupili mieszkania i przekształcili ją we wspólnotę mieszkaniową. W domu mieszkają cztery rodziny. Rodziny złożone z emerytów i rencistów. Między innymi jedną z rodzin stanowi Pani, którą poznaliśmy, wraz ze swoją mamą (osoba licząca ponad sto lat). Mieszkańcy sami zaczęli gromadzić pieniądze na remont domu, który systematycznie w miarę możliwości przeprowadzają. Do dnia dzisiejszego udało im się odrestaurować fasady południową i zachodnią, które były w najgorszym stanie. Dwie pozostałe czekają na remont. Dzięki temu, że villa nie jest jeszcze odnowiona w całości można zobaczyć, jaki ogrom pracy i pieniędzy został włożony w renowację. Renowację przeprowadzoną z głową i pod nadzorem konserwatorskim. Nie obłożono budynku styropianem, nie pomalowano na papuzie kolory. Zadbano o zachowanie charakteru villi, o detale. Dbałość o detal jest tak wielka, że nad wejściem zawisła odrestaurowana latarenka. Znaleziona przez Panią, którą poznaliśmy, na strychu villi.

Fantastyczny przykład dobrej roboty. Chcieć, to móc. Wielki szacunek i podziw należy się ludziom mieszkającym przy Olszyńskiej 5. Mamy nadzieję, że świecąc tak pozytywnym przykładem zachęcą innych mieszkańców starych domów do działania w dobrym kierunku.

Z ciekawostek:

Dąb rosnący niedaleko wejścia do villi, posadzony prawdopodobnie przez pierwszych właścicieli domu.

Przedwojenny, drewniany maszt flagowy stojący w ogrodzie od strony ulicy.

Więcej zdjęć i dyskusja na Wolne Forum Gdańsk

Fasada Foto Projekt v. 2.0

2009-09-10T18:21:00.008+02:00

Nie chcemy jedynie wytykać błędów i nieprawidłowości. Są w naszym otoczeniu przykłady tzw. dobrej roboty. Pozytywne przykłady należy pokazywać, chwalić i stawiać za wzór. Mamy nadzieję, że dzięki temu osoby biorące się za remonty swoich domów postarają się żeby było u nich równie ładnie. Taki jest cel Fasada Foto Projekt 2.0

Gdańsk: Budynki, którymi możemy się chwalić

Fot. Damian Kramski/AG

Jak odnowić elewację zabytkowego budynku, by nie zniszczyć jego duszy? Nieudanych prób nie brakuje. Ale nie cały Gdańsk jest estetyczną katastrofą, pokażmy jego piękniejszą twarz

Przykłady mądrze odnowionych budynków wyszukują Izabela Sitz-Abramowicz i Tomasz Strug, założyciele Wolnego Forum Gdańsk i pomysłodawcy akcji Fasada Foto projekt.

- Nie chcemy tylko piętnować - mówi Iza. - Do tej pory, od wiosny tego roku, szukaliśmy brzydkich, jaskrawo pomalowanych elewacji "ozdobionych" byle jak wymienionymi oknami, z których każde było inne. Zdjęcia takich domów, wraz z komentarzem i opisem "wrzucaliśmy" na nasze forum. Swoje fotografie regularnie przysyłali też nasi forumowicze. Chcieliśmy w ten sposób obudzić mieszkańców Gdańska, przekonać, by nie niszczyli zabytków. Bo wiele osób niszczy je... w dobrej wierze - przeprowadza remont domu, nie mając pojęcia o jego historycznej wartości. Część właścicieli uważa też, że "moje" to tylko własne mieszkanie, a to co na zewnątrz już się nie liczy. Teraz, aby pokazać, że można inaczej, szukamy fasad wyremontowanych ładnie, z głową, zgodnie z przepisami konserwatorskimi. Bo takie też w Trójmieście się zdarzają.

Przykłady pięknie wyremontowanych kamienic, wraz z opisami, znajdą się na stronie Wolnego Forum Gdańsk (www.wolneforumgdansk.pl). oraz na www.trojmiasto.gazeta.pl . Zdjęcia będziemy też publikować w „Gazecie” .

- Chcemy docenić ludzi, którzy mądrze przeprowadzili remont, zachowali przy tym podziały okien i historycznie uzasadniony kolor elewacji - dodaje Tomek. - Bo, niestety, wciąż złym standardem jest istny "festiwal okien" - na jednej ścianie obok siebie stare okna drewniane z tradycyjnymi szprosami [listwami dzielącymi szybę na mniejsze części] i nowe plastiki, a do tego koszmarne, bijące po oczach kolory tynku, kompletnie nie pasujące do sąsiednich budynków.

W lipcu tego roku autorzy Fasada Foto Projekt przekazali Januszowi Tarnackiemu, miejskiemu konserwatorowi zabytków 176 wybranych zdjęć najbrzydszych budynków wraz z ich opisami. - Dobrze, że są osoby zaangażowane obywatelsko, które zgłaszają tego typu nieprawidłowości - komentuje konserwator. - Musimy jednak najpierw wszystko posprawdzać - w przypadku tego typu samowoli możemy interweniować wtedy, gdy budynek jest zabytkiem. Przekazujemy wtedy sprawę powiatowemu inspektorowi nadzoru budowlanego i on decyduje, czy mieszkańcy muszą przywrócić wygląd domu do stanu pierwotnego, ewentualnie poprawić kolor elewacji. Na pozostałe budynki nie mamy jednak wpływu. Wymiana okien czy zmiana koloru elewacji w domu objętym ochroną konserwatora to samowola karana grzywną. Konserwator zgłasza problem do Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, a ten ma prawo sprawcę ukarać mandatem - od 500 zł wzwyż. - Nie chodzi nam o wymierzanie kar, ale przede wszystkim o edukację - dodaje Sitz-Abramowicz. - Stąd też pomysł na zdjęcia ładnie wyremontowanych fasad. Pokażmy, że Gdańsk to nie jedna wielka katastrofa estetyczna.

- Pozytywnym przykładem dla nas może być np. Wejherowo. Niedawno byliśmy tam w ramach letnich wycieczek i z zaskoczeniem zauważyliśmy, że domy w centrum miasta, przy głównej ul. Sobieskiego są starannie, mądrze odnowione. Okna nowe, plastikowe, ale wszystkie takie same, z zachowanymi podziałami. Dzięki temu etetyka budynku nie została zaburzona - dodaje Strug.

Aleksandra Kozłowska - Gazeta Wyborcza

Zapraszam serdecznie do dyskusji o Fasada Foto Projekt 2.0 na Wolne Forum Gdańsk

Fontanna Czterech Kwartałów - Gdańsk

2009-09-10T01:14:00.005+02:00

Fot. Dariusz Boczek

Kilka lat temu władze spółki Saur Neptun Gdańsk, zaopatrującej w wodę Miasto powzięły pomysł budowy Fontanny Czterech Kwartałów *. Fontanny - prezentu dla Miasta. Budowę, nie odtworzenie, bo po oryginalnej fontannie nie pozostał żaden obraz mogący posłużyć za wskazówkę do rekonstrukcji. Sprawa budowy odwlekła się o prawie dekadę. Rozpisano w końcu konkurs, w którym zwyciężył projekt absolwentek gdańskiej ASP - Ewy Koprowskiej-Szulc i Lucyny Kujawa.

Sam zwycięski projekt wzbudził we mnie mieszane uczucia i niesmak. Kaplica Królewska przy Bazylice Mariackiej wg mnie zasługuje na nieco zacniejsze towarzystwo, niż podświetlane szklane płyty i polegujące 4 lwy wokół. W ten sposób podświetlana podłoga kojarzy mi się z klubami disco. (A szklaną, podświetlaną podłogę można w zabytku zaaranżować fantastycznie - polecam winiarnię na Zamku Średnim w Malborku. Otwarcie planowane w 2010 r.) .

Szkoda, że nie potrafiono wyłonić z konkursu projektu bardziej pasującego do tej części Miasta. Części, która jest rewitalizowana i ma wrócić w świadomości jako ścisłe centrum Głównego Miasta. Nie optuję za stawianiem budowli udających zabytki. Można stworzyć dobry kawałek architektury nowoczesnej wkomponowanej w otoczenie. Nowe i nowoczesne nie równa się gorsze w korespondencji z zabytkiem. Musi być na równym poziomie i tworzyć dialog.

Niestety rzeczywistość okazała się jeszcze gorsza niż projekt. Fontanna Czterech Kwartałów przypomina... łazienkę nowobogackiego. Granitowe płyty, cztery kolorowe szklane tafle przypominające luksfery modne dekadę wstecz, metalowe dysze osadzone w czarnym kamieniu i lwy z brązu spatynowane na turkusowy kolor. Brakuje tylko kryształowych kinkietów. Biorąc pod uwagę tzw. gust narodowy, to wodotrysk pewnie zrobi karierę. Jest kiczem, który z jednej strony aspiruje do rangi sztuki nowoczesnej, a z drugiej chce metaforycznie pozwalać odbiorcom na przyjemność słuchania piosenek, które wszyscy znamy.

Natomiast "łazienka" Saur Neptun Gdańsk nazwana Fontanną Czterech Kwartałów nie stworzy dialogu ani z zabytkami, ani z ludźmi wyedukowanymi wizualnie.

*Fontanna, a raczej studnia stała na styku czterech kwartałów Gdańska. Każda z jej stron była opatrzona wizerunkami symbolizującymi poszczególne kwartały - Kogi, Św. Ducha, Szeroki i Wysoki. Została rozebrana w II poł. XIX w.

Koszty inwestycji pokryły władze Miasta Gdańska wraz z Saur Neptun Gdańsk i Galerią Bałtycką.

Fot. Dariusz Boczek. Collage Tomasz Strug

Dyskusja na ten temat - Wolne Forum Gdańsk

Fotoserwis - Fotoreportaż DarioB

Artykuł i opinie na trojmiasto.pl

Refleksja nad obchodami 70 rocznicy wybuchu II Wojny Światowej

2009-09-04T01:05:00.008+02:00

Byłam od 4:30 1 września na Nabrzeżu Oliwskim w Nowym Porcie, w Gdańsku. Oglądałam obchody 70-tej rocznicy wybuchu II Wojny Światowej. Było uroczyście, godnie i wzruszająco.

Niestety to, co później usłyszałam, przeczytałam w mediach, i po wielu rozmowach z przyjaciółmi zrodziło gorycz i kilka refleksji:

1. Z obchodów 70 -tej rocznicy wybuchu II Wojny Światowej zrobiono Święto Premiera Rosji Władimira Putina.

Putin powie, Putin nie powie, przyjdzie, nie przyjdzie, wyjdzie, pojedzie, poleci. Putin w radiu, w tv i w lodówce. Co to ma za znaczenie co powiedział, czy czego nie powiedział? To tylko słowa, które nie zmienią ani bieżących stosunków dyplomatycznych, ani nie odmienią historii.
Szkoda, że obchody zamieniono w "putiniade".

2. Język mediów

Przysłowiowy nóż mi się w kieszeni otwierał, jak czytałam i słuchałam o "świętowaniu" rocznicy wybuchu II WŚ.
Niestety semantyka zaczyna być wiedzą tajemną dla ludzi mediów.

3. Spot promujący Miasto Gdańsk:

Zaczęło się w Gdańsku

Nie ma to jak chwalić się tym, że w Gdańsku rozpoczęła się najtragiczniejsza z wojen w dziejach ludzkości.

Jelczem "ogórkiem" po dawnych terenach stoczni w Gdańsku

2009-08-18T22:12:00.015+02:00

Dzięki Instytutowi Sztuki Wyspa / Fundacji Wyspa Progress i partnerom mamy okazję skorzystać z ciekawej oferty turystycznej i kulturalnej na schyłku tegorocznych wakacji . Przez ostatnie dwa tygodnie sierpnia będzie można zwiedzać tereny dawnej Stoczni Gdańskiej nietypowym pojazdem - autobusem marki Jelcz, zwanym "ogórkiem". Mamy też okazję spotkać się ze sztuką współczesną w siedzibie Instytutu Sztuki Wyspa. Ideą, która przyświeca organizatorom jest chęć pokazania zmieniającego się miejsca, ugruntowania go w pamięci jako miejsca - symbolu drogi do wolności, przywołania do głosu zarówno świadków tamtych wydarzeń jak i artystów.

Jelcz - "ogórek" pod Instytutem Sztuki Wyspa

Najciekawszą atrakcją będzie Subiektywna Linia Autobusowa 2009. Nietypowy środek transportu, to odrestaurowany autobus Jelcz, popularnie nazywany "Ogórkiem", należący od kilku miesięcy do miasta Gdańska. Trasa "Ogórka" będzie miała kilka stałych, oznakowanych przystanków. Zobaczymy min. warsztat Lecha Wałęsy i miejsce w którym przeskoczył mur, bramy stoczniowe, słynną salę BHP. Osoby, które opowiedzą o odwiedzanych miejscach to dwoje zawodowych przewodników Małgorzata Mazur i Jarosław Żurawiński oraz Paweł Zieńczuk - długoletni pracownik stoczni, uczestnik strajków, więzień polityczny.

Subiektywna linia autobusowa może się okazać sporą atrakcją. Zwłaszcza dla turystów, którzy Gdańska i najnowszej historii tak dobrze jak mieszkańcy i pasjonaci nie znają. Ale i gdańszczanie nie związani nigdy z przemysłem stoczniowym mogą przeżyć niezłą przygodę. Zwiedzanie stoczni Jelczem - "ogórkiem" zapowiada się tym bardziej ciekawie, jako że autorzy akcji i przewodnicy deklarują możliwość wybierania i modyfikacji trasy wspólnie ze zwiedzającymi. Zobaczenie na własne oczy jak wyglądają stare budynki pamiętające czasy Stoczni Cesarskiej (Kaiserlische Werf) i Stoczni Schichaua (Schichau Werf), dok, pochylnia, budowa statku mogą być wyjątkowym przeżyciem. Równie interesujące jak opowieści o wydarzeniach i osobach związanych z tym miejscem, dzięki którym żyjemy w wolnej Polsce.
"Ogórek" będzie jeździł pomiędzy 18 a 31 sierpnia. Wyrusza codziennie zza historycznej bramy nr 2 dawnej Stoczni Gdańskiej. Kursuje trzy razy dziennie - o 12:00, 14:00 i16:00. Wycieczka trwa ok. godziny czasu. Bilet - cegiełka kosztuje 8 złotych. Pieniądze uzyskane z biletów zasilą konto Fundacji Wyspa Progress.

W siedzibie Instytutu Sztuki Wyspa pomiędzy 18 sierpnia a 20 września zagości wystawa pt. "20 mgnień wolności". Prace wykonane w wielu technikach wystawiają min. Mirosław Bałka, Anna Baumgart, Grzegorz Klaman, Grupa Twożywo.
"Obrazy, instalacje, prace video, obiekty w zróżnicowany sposób powiązane tematycznie z refleksją nad demokracją, wolnością słowa, przestrzenią publiczną, rynkiem i religią w kilku przebłyskach naświetlą polski krajobraz." - piszą realizatorzy wystawy w folderze.
Wystawa jest czynna codziennie w godzinach 12:00 - 18:00.

Drugim projektem artystycznym są warsztaty. Odbędą się w siedzibie Instytutu Sztuki Wyspa w dniach 18 - 22 sierpnia. Pracować będzie kilkunastu artystów z kilku europejskich krajów . Warsztatom przyświeca idea ukazania problemu wolności: " Instytut jest ulokowany na dawnych terenach Stoczni Gdańskiej - w miejscu, które stało się symbolem końca reżimu komunistycznego w Europie Wschodniej. Na ten rok przypadła 20-ta rocznica walki o wolność we wschodnich krajach. To właśnie wolność jest dla nas najważniejsza i może przybierać wiele różnych form. Naszym celem jest pokazanie publiczności jak istotne jest próbowanie i poszukiwanie wolności w życiu codziennym."
Uczestnicy warsztatów zaprezentują swoje prace publiczności 22 sierpnia.

Szkoda tylko, że cała inicjatywa zaistniała u schyłku sezonu turystycznego, a nie na jego początku. Ale i tak należy się pochwała organizatorom za ciekawą inicjatywę. Dzięki niej wiele osób będzie mogło dosłownie i metaforycznie dotknąć miejsc, które zmieniły historię.

Dodaję kilka zdjęć z dzisiejszego dnia:

Początek wycieczki

Paweł Zieńczuk prezentuje dziennikarzom archiwalne zdjęcia

Dok stoczniowy

Zdjęcia pochodzą z inauguracyjnego przejazdu "ogórka" po terenie stoczniowym, który odbył się w południe, 18 VIII. W kursie i zwiedzaniu uczestniczył szef Instytutu Sztuki Wyspa i artysta - Grzegorz Klaman, przewodnicy i prezydent miasta Gdańska - Paweł Adamowicz.

Kładka na Ołowiankę - kolejny absurd w Gdańsku

2009-08-14T17:17:00.011+02:00

Od kilku lat przewija się przez wszelakie media problem połączenia Głównego Miasta z wyspą Ołowianka nad wodami Motławy. Problem podnosi dyrektor Państwowej Filharmonii Bałtyckiej p. Roman Perucki. Filharmonia mieści się na Ołowiance w dawnych budynkach elektrociepłowni. Optującymi za powstaniem kładki jest szefostwo filharmonii, przyklaskujące pomysłowi władze miasta i pewnie garstka melomanów. Poza tym ze wsząd odzywają się głosy sprzeciwu, czasami bardzo dosadne. Argumenty osób i środowisk protestujących przeciwko budowie przejścia nad rzeką są różnorakie - od ekonomii poczynając na sentymencie do widoku kończąc.

Ja też od finansów zacznę. Jak powszechnie wiadomo jest kryzys. Poza tym Gdańsk jest w nieciekawej kondycji finansowej ze względu na budowę stadionu. Cięcia budżetowe dotykają wszystkie sfery życia w mieście. A rzeczona kładka ma kosztować kilkanaście milionów złotych, na które część pieniędzy wyłoży miasto. Resztę Elektrociepłownia gdańska. Miasto, czyli my - jego mieszkańcy, i usługobiorcy EC - czyli również my. Jak słusznie piszą internauci i media, w kontekście dróg nad wodą, brak jest pieniędzy na porządny most łączący ląd z Wyspą Sobieszewską. Obecny to wręcz już antyczna konstrukcja pontonowa w fatalnej kondycji. W momencie jego rozłączania, bądź awarii trzeba nadłożyć min. 40 min by się dostać lub wydostać z wyspy przez most w Przegalinie. Tu proponuję pomyśleć o służbach ratowniczych i ludziach z zagrożeniem zdrowia i życia, a nie o melomanach idących skrótem nad Motławą na koncert.

Kolejne argumenty przeciwko kładce wysuwają środowiska żeglarskie. Motława ze względu na niewielką głębokość w tym rejonie, dawnym sercu gdańskiego portu, nie może przyjmować jednostek o dużym zanurzeniu. Min. dlatego potężne żaglowce, które cieszą oczy wszystkich oglądamy albo na Westerplatte, albo w Gdyni. Ale mniejsze, równie piękne statki i jachty zawijają na marinę przy ul. Szafarnia i na Długie Pobrzeże. Jeżeli zostanie wybudowana kładka, jednostki z masztami wyższymi niż 3 metry już nie będą miały możliwości swobodnie wpłynąć do serca Gdańska. Prześwit ma mieć tylko 3,5 m. Jednostki wyższe będą musiały czekać na otwarcie kładki, co w sezonie turystycznym wydaje się rzeczą wręcz absurdalną. Jeżeli postawi się na pieszych, a przecież dla nich ma powstać ta budowla, to pozostanie oglądanie nowoczesnych łodzi ze składanymi masztami i motorówek. Oczywiście tych mniejszych, bo duży oceaniczny jacht motorowy też się nie przeciśnie pod kładką.

Dyrektor filharmonii twierdzi, że bez kładki żyć się nie da. Ja postawię proste pytanie: Ile osób rocznie bywa w filharmonii na Ołowiance? To chyba żadna tajemnica firmy ile sprzedała biletów. Chodząc w rejonach Ołowianki nigdy nie zauważyłam też tłumów melomanów domagających się skrótu przez Motławę.

Pozostaje jeszcze kwestia panoramy Gdańska w tym miejscu. Widok, który jest wręcz ikoną znaną od setek lat z obrazów, rycin, zdjęć zostanie zaburzony i zniszczony. Utracenie go na rzecz zaspokojenia megalomanii dyrektora filharmonii wydaje się niedorzeczne.

Polecam doskonały artykuł prof. Andrzeja Januszajtisa opublikowany w Gazecie Wyborczej. Profesor Januszajtis świetnie wylicza rachunek alternatywnych rozwiązań połączenia z Ołowianką. Ponadto przypomina o dawnych deklaracjach władz Gdańska tyczących się mostów. Oczywiście pisze o historii. I pięknie podsumowuje całą sprawę. Kładka - a gdzie rachunek ekonomiczny?

O kładce pisze również bardzo dosadnie Aleksander Masłowski (twórca Akademii Rzygaczy, przewodnik po Gdańsku) na portalu MM Trójmiasto. Kładka na Ołowiankę i inne wizje

Zapraszam do dyskusji na ten temat na Wolne Forum Gdańsk

Jarmark Dominikański - Jarmark św. Dominika, Gdańsk

2009-08-09T15:25:00.008+02:00

Skalpy pod Katownią

Jarmark Dominikański odbywający się corocznie na przełomie wakacyjnych miesięcy lipca i sierpnia, jest jedną z najlepiej rozpoznawalnych tego typu imprez w Polsce. Wedle opinii moich znajomych rozsianych po całej Polsce i świecie, jest skojarzeniowo równany jako leitmotiv z krakowskim Lajkonikiem, zakopiańskimi Krupówkami z nieśmiertelnymi misiami i owczarkami podhalańskimi, poznańskimi rogalami św. Marcina, atmosferą Kazimierza Dolnego nad Wisłą i piernikami z Torunia. Jednym słowem, gdański Jarmark Dominikański jest swojego rodzaju ikoną w świadomości mas ludzi.

Jak wygląda ikona A.D. 2009? Wcale nie blado. Wręcz odwrotnie - jest feerią barw. Można przebierać w kolorach wszelkiego rodzaju plastiku, tandety i chłamu do woli. Pod Katownią wiszą peruki we wszystkich kolorach tęczy. Na ul. Długiej znajdziemy prawdziwy arsenał - od kusz po czołgi. Za to pod prawdziwym Arsenałem Miejskim (czyli Wielką Zbrojownią, która jest siedzibą Akademii Sztuk Pięknych) trwa szatkowanie kapusty i marchwi oraz handel tzw. dziełami sztuki. Żeby nie było zbyt bojowo można się zaopatrzyć w przytulaśną podusię z wizerunkiem foki, bądź tańczący kwiat i pójść dalej.

Na ul. Mariackiej cisza i spokój, można swobodnie przejść dosyć energicznym krokiem całą ulicę. Wystawiają się w zasadzie tylko bursztynnicy. Nie ma na przedprożach artystycznych szkieł i ceramiki, którym od dziecka potrafiłam się przyglądać godzinami.

Z Mariackiej już tylko kawałeczek do rejonu, który w trakcie Jarmarku stawał się "Perskim Targiem". Miejsca, gdzie gromadzili się kolekcjonerzy, zbieracze, antykwariusze, pasjonaci i oglądacze. Od kilku lat, ten aspekt imprezy przechodzi kryzys. Ten rok jest chyba gwoździem do trumny. Handlarzy jak na lekarstwo. Pozostały "antyki" rodem z Azji, albo pojedyncze stoiska i autentyczne przedmioty oferowane za astronomiczne kwoty.

Nikomu nie bronię kupowania bohomazów, magicznych ściereczek, czarodziejskich szatkownic, plastikowych wiatraczków, pseudo peruk i gadżetów z muszelek importowanych z bardzo daleka. Tylko gdańskie Główne Miasto w moim mniemaniu nie jest miejscem na tego typu asortyment. Miasto, które aspiruje do tytułu Europejskiej Stolicy Kultury marnie się prezentuje ze stoiskami oferującymi tego typu towary w "strefie prestiżu". Identyczny towar można znaleźć np. przy wejściu na plażę w Dębkach. Tyle, że wioska Dębki nie jest miastem z tysiącletnią historią i ambicjami. W nadmorskich wioskach ożywających tylko na czas sezonu handel dmuchanymi cudakami, plastikowymi halabardami i innego rodzaju dobrami doczesnymi marnej jakości mniej razi.

Szkoda że władze miasta nie potrafią usankcjonować zakresu asortymentu i sposobu jego podania chociaż w najważniejszych punktach. Jak wytłumaczyć gościom z innych rejonów świata obecność straganów z tymi cudami w sąsiedztwie znamienitych budowli wymienianych w renomowanych przewodnikach?

Jak dobrze, że jeszcze można po obejściu jarmarku udać się na kultowe lody "Miś"...Chociaż one nie są chińskie i plastikowe. I smakują tak jak "dawno, dawno temu".

Historia samego jarmarku sięga setki lat wstecz.Został ustanowiony bullą papieską, przez Aleksandra IV w 1260r. Był organizowany przy okazji odpustu, którego użyczał pobożnym mieszczanom i przyjezdnym św. Dominik. Jarmark był imprezą handlowo - kulturalną w trakcie której można było nabyć towary najwyższej jakości zwożone ze wszystkich zakątków świata i zobaczyć występy sławnych artystów.

Arsenał na ul. Długiej

Szatkowanie kapusty pod Arsenałem Miejskim (Wielką Zbrojownią)

Przytulanki, ul. Długa

"Dzieła sztuki" pod Wielką Zbrojownią - siedzibą Akademii Sztuk Pięknych

O Jarmarku Dominikańskim na Wolne Forum Gdańsk

Fasada Foto Projekt - pisze Fakt Trójmiasto

2009-08-02T13:03:00.007+02:00

Czyli jak zostaliśmy ideowymi idiotami:

(...)Ale dwóch ideowych idiotów postanowiło wypowiedzieć wojnę tej samowolce. Jeździli po Gdańsku fotografując poprawki, które ich zdaniem szpecą architekturę. Potem z plikiem 200 zdjęć złożyli donos do miejskiego konserwatora zabytków (...)

Źródło - Fakt 31 VII 2009, dodatek Trójmiasto Polecam całość, chociaż wersja elektroniczna i tak nie odda wyjątkowego klimatu płachty celulozy opatrzonego winietą na "F".

Na deser kolejne dwa kwiatki:

Gdańsk Oliwa ul. Tatrzańska 5a fot. T. Strug

Gdańsk Wrzeszcz, ul. Jesionowa 12 fot. T. Strug

Jak zwykle zapraszam do dyskusji na Wolne Forum Gdańsk

Operacja zmiany płci

2009-08-01T21:00:00.002+02:00

Stacja kolejowa w Pasłęku, 31 VII 2009 r.

Fasada Foto Projekt - następny artykuł

2009-07-29T20:43:00.002+02:00

Tropiciele fasadowych koszmarów

I ty możesz mieć wpływ na to, jak wygląda Gdańsk. Obywatelska akcja dwojga pasjonatów fotografujących najbardziej rażące fasady naszych budynków znalazła finał u miejskiego konserwatora zabytków.

Jaskrawe kolory elewacji, ocieplona i wyremontowana połowa budynku podczas gdy druga pozostaje odrapana. Albo "festiwal okien" - na jednej ścianie obok siebie stare okna drewniane z tradycyjnymi szprosami (listwami dzielącymi szybę na mniejsze części) i nowe plastiki. Fasadowe koszmary od kilku miesięcy fotografuje dwójka gdańszczan: Izabela Sitz-Abramowicz i Tomasz Strug, założyciele Wolnego Forum Gdańsk. 176 wybranych zdjęć najbrzydszych budynków wraz z ich opisami właśnie przekazali Januszowi Tarnackiemu, miejskiemu konserwatorowi zabytków. Ten zobowiązał się, że wszystkie przypadki sprawdzi.

- Chcemy, żeby konserwator wiedział, że dostrzegamy ten problem, że nie podoba nam się bezmyślne niszczenie tego, co przetrwało wojnę - mówi Sitz-Abramowicz. - Zdjęcia fasad koszmarków razem z komentarzem i opisem zamieszczamy też na naszej stronie, wierząc, że uda nam się zainteresować tym i zaangażować mieszkańców Gdańska. Chcemy ich uwrażliwić na brzydotę tych obiektów i udowodnić, że tak wcale nie musi wyglądać nasze miasto. Wiele osób w dobrej wierze przeprowadza remont domu, nie mając pojęcia o jego historycznej wartości albo kierując się przekonaniem, że "moje" to tylko własne mieszkanie a to co na zewnątrz, już się nie liczy. Jeśli dzięki naszej akcji choćby jedna osoba zastanowi się przy wymianie okien nad tym, jak to wpłynie na estetykę całej kamienicy, będziemy zadowoleni.

Wymiana okien czy zmiana koloru elewacji w domu objętym ochroną konserwatora to samowola karana grzywną. Konserwator zgłasza problem do Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, a ten ma prawo sprawcę ukarać mandatem - od 500 zł wzwyż.

- Nie chodzi nam o wymierzanie kar, ale przede wszystkim o edukację - dodaje Sitz-Abramowicz. - Konserwator zapewnił, że przekaże nam również konkretne przykłady pozytywnego podejścia do remontu elewacji, które zamieścimy na naszym forum. Bo są też ludzie, którzy zanim wymienią okna albo pomalują fasadę, konsultują się w tej sprawie z konserwatorem.

Pomysłodawcy akcji twierdzą, że nie są przeciwnikami renowacji starych budynków. Ale walczą o to, żeby wykonywać je z głową, z poszanowaniem wizji architekta, który kiedyś budynek zaprojektował i zadbał też o detale, np. takie jak okna z podziałami.

- A ten szczegół jest przy wymianie na okna z PCV najczęściej pomijany. Tymczasem okna z podziałami nie są wcale dużo droższe, warto chyba dołożyć 200-300 zł, żeby nie zniszczyć estetyki budynku - podpowiada Strug.

Dla Gazety

Janusz Tarnacki, miejski konserwator zabytków w Gdańsku:

Dobrze, że są osoby zaangażowane obywatelsko, które zgłaszają tego typu nieprawidłowości. Wszystko wymaga jednak sprawdzenia - w sprawie samowoli możemy interweniować tylko w przypadku tych budynków, które objęte są ochroną konserwatorską. Przekazujemy wtedy sprawę powiatowemu inspektorowi nadzoru budowlanego i on decyduje, czy mieszkańcy muszą przywrócić wygląd domu do stanu pierwotnego, ewentualnie poprawić kolor elewacji. Na pozostałe budynki nie mamy jednak wpływu.

Aleksandra Kozłowska - Gazeta Wyborcza

Remont kościoła św. Katarzyny w Gdańsku

2009-07-28T21:02:00.014+02:00

Kościół pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej

Dzisiaj w południe na dziedzińcu klasztoru oo. karmelitów odbyło się spotkanie z dziennikarzami, na które zaprosili zakonnicy, Muzeum Historii Miasta Gdańska i władze miasta.

Minęły 3 lata od tragicznego pożaru kościoła pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej na Starym Mieście. Do chwili obecnej remont pochłonął ponad 10 milionów złotych i tak naprawdę trudno oszacować ile pieniędzy jeszcze będzie potrzebne na doprowadzenie świątyni do blasku.

Do chwili obecnej wyremontowano, a w zasadzie zrekonstruowano dach, który spłonął w całości. Niejako przy okazji odtworzono sygnaturkę na nim posadowioną. Prace również objęły mocno uszkodzoną wieżę, której przywrócono pierwotne dekoracje oraz zamontowano dwie nowe tarcze zegarowe.

Lista bolączek Katarzyny jest bardzo długa. Zaczynając od zewnątrz, największym ( dosłownie i w przenośni) problemem jest hełm wieży. W trakcie pożaru został kompletnie wypalony. Jak mówi przeor zakonu karmelitów o. Tadeusz Popiela, którzy są gospodarzami świątyni, hełm jest dziurawy jak durszlak i trzyma się na miejscu tylko dzięki opatrzności boskiej. Kolejnymi problemami są sklepienia i tynki wewnątrz kościoła. W trakcie prac ratowniczo - konserwatorskich prowadzonych przez specjalistów z Torunia wykryto wiele błędów wynikających z poprzednich remontów. Przypomnijmy, że obiekt palił się w XX w. dwukrotnie w 1905 r. - od uderzenia pioruna, oraz w roku 1945, z wiadomych przyczyn.

Maciej Szczepkowski z Muzeum Historycznego Miasta Gdańska poinformował, że prawdopodobnie tynki zostaną prawie w całości skute. Kolejną sprawą jest sama konserwacja i leczenie murów. No i oczywiście doprowadzenie do świetności wyposażenia ofiarnie ratowanego podczas pożaru. Trudno powiedzieć kiedy w kościele św. Katarzyny zakończą się prace remontowe i konserwatorskie. Wszystko rozbija się o pieniądze których, pomimo doskonałej współpracy władz miasta Gdańska, MHMG, urzędu konserwatorskiego, zakonników oraz datków prywatnych firm i obywateli, niestety wciąż jest za mało.

Na niezbędny, dalszy remont są potrzebne potężne kwoty, a pieniądze obiecane przez Ministerstwo Sztuki i Dziedzictwa Narodowego do tej pory nie znalazły się w kasie MHMG.
Pomimo ogólnie panującego kryzysu, miasto na ile będzie w stanie, będzie zawsze wspomagało remont kościoła św. Katarzyny, zapewnił prezydent miasta Paweł Adamowicz. Jednak nie będą to sumy pozwalające na priorytetowy w tej chwili remont hełmu wieży kościoła.

Odtworzona sygnaturka na zrekonstruowanym dachu

Nowe tarcze zegarowe

Nawa i wieża w rusztowaniach

Zapraszam do dyskusji na ten temat na Wolne Forum Gdańsk

Czakram w kaplicy św. Anny, Malbork

2009-07-27T16:51:00.007+02:00

Wnętrze kaplicy św. Anny

Zamek w Malborku jest wyjątkowy, i nikogo chyba przekonywać o tym nie trzeba. Wyjątkowość tego miejsca to nie tylko historia sięgająca XIII w. architektura, wielkość i dzieła sztuki. Na zamku są miejsca szczególne z powodów, których za pomocą szkiełka i oka zrozumieć się nie da.

Takim miejscem jest kaplica św. Anny, kaplica grzebalna Wielkich Mistrzów Zakonu położona pod zamkowym kościołem. Wg znawców innych wymiarów i energii na posadzce kaplicy znajduje się tzw. czakram - miejsce mocy. W Polsce są jeszcze dwa - słynny na Wawelu, i prawie nieznany w Katedrze Oliwskiej w Gdańsku.

Kto chce niech wierzy, kto nie chce niech nie wierzy. Ale jednym i drugim polecam wizytę w tym miejscu, bo nawet jeżeli nie poczujecie jakiegoś zastrzyku energii, dotyku mocy, to na pewno wyjdziecie stamtąd zadowoleni. Piękno i klimat kaplicy powoduje czerpanie radości z doznań wizualnych i ogólne wyciszenie.

Autorka ładująca baterie na czakramie. Fot. T. Strug

Fasada Foto Projekt - odsłona kolejna

2009-07-23T19:50:00.002+02:00

ul. Na Zaspę 25a, Nowy Port

Aparatem bronią zabytków przed ich...właścicielami

Fantazyjne kolory, pełna gama wzorów, kształtów i form okien i drzwi, dachy dobierane według gustów i upodobań - to zdaniem miłośników historii Gdańska najczęstsze wykroczenia wspólnot mieszkaniowych. Dlatego postanowili uwrażliwić gdańszczan i przekonać ich, że estetyka miasta, jego domów i kamienic jest ważna.

Od kilku miesięcy założyciele internetowego Wolne Forum Gdańsk penetrują zakamarki miasta w poszukiwaniu estetycznych koszmarków. Ich orężem są aparaty fotograficzne, które wymierzają wszędzie tam gdzie znajdą byle jak pomalowana fasadę czy niezgodne z wytycznymi konserwatorskimi elementy budynków.

- Bardzo często najemcy, właściciele i zarządcy nie zdają sobie sprawy, że budynki które remontują, są uznane za "obiekty o wartości kulturowej i podlegają ochronie konserwatorskiej" - tłumaczy Tomasz Strug z Wolne Forum Gdańsk. - Efektem takich prac jest zaburzenie, a często zniszczenie stylu i charakteru domów, a bywa że całych fragmentów ulic. Budowniczowie - amatorzy często nie mają podstawowego wyczucia plastycznego i architektonicznego, i nie oglądają się na sąsiednie zabudowania.

Tymczasem powszechnie praktykowana zasada "wolnoć Tomku w swoim domku" jest w myśl ustawy o ochronie zabytków - wykroczeniem. Każda ingerencja budowlana w zabytkowy obiekt wymaga opinii i zgody konserwatora zabytków - miejskiego lub wojewódzkiego.

Akcja miłośników Gdańska ma bardzo konkretny cel. W czwartek wysłali oni do miejskiego konserwatora zabytków oficjalny wniosek o przeprowadzenie kontroli wszystkich udokumentowanych przez nich miejsc. A znaleźli ich - bagatela - ok. 200.

- Trudno odmówić racji inicjatorom tej akcji - przyznaje Janusz Tarnacki, miejski konserwator zabytków w Gdańsku. - Sprawa jest jednak dość skomplikowana z uwagi na uwarunkowania prawne, problemy z egzekucją tego prawa. Podobne kłopoty mają jednak wszystkie miasta w Polsce.

Urząd miejskiego konserwatora zabytków sprawą zajmie się w sierpniu. Zadanie ma niełatwe, gdyż sprawdzenie stanu niemal 200 budynków i wyjaśnienie przyczyn niezgodnych z prawem remontów musi potrwać. Jak pomóc urzędnikom?

- Nagłaśnianie sprawy jest pewnym sposobem na uświadomienie mieszkańców - uważa Janusz Tarnacki. - Chodzi o to, by wpłynąć na świadomość jak największej liczby osób i pokazać im jak najwięcej pozytywnych przykładów właściwych rozwiązań.

Ogromnym problemem, porównywalnym do samowoli budowlanych, jest także zaniechanie. W wielu miejscach straszą odpadające tynki, dziurawe okna i dachy. Tłumaczone zawsze jest to zazwyczaj jednym - brakiem środków często połączonym z oczekiwaniem, że napraw dokona np. miasto.

- Wielokrotnie są to oczekiwania bezpodstawne, bo budynki systematycznie przechodzą pod zarząd wspólnot mieszkaniowych i kurczy się masa komunalna. Niestety dziesiątki lat przyzwyczajeń do poprzedniego systemu i jego uwarunkowań daje taki właśnie efekt - tłumaczy Izabela Sitz-Abramowicz z Wolne Forum Gdańsk. I dodaje: - Nie jesteśmy przeciwnikami kolorów na fasadach, remontów, zmian, przebudów. Jesteśmy przeciwnikami dewastacji wizualnej Gdańska. Jesteśmy jego miłośnikami i obywatelami.

Małgorzata Kaliszewska - trojmiasto.pl

Zagadkowy Gdańsk

2009-07-21T16:17:00.004+02:00

Szczyt kamienicy na rogu ulic Rybołowców i Wolności, Nowy Port

Miejskie gry rządzą na ulicach

W oknie którego gdańskiego spichlerza siedzi jelonek? Gdzie rynna ma kształt głowy słonia? Na których budynkach widać ślady po wojennych kulach? oto zagadki, z którymi muszą się zmierzyć miejscy gracze

Gdańskie zgadywanki zaczęły pojawiać się już kilka lat temu na stronie internetowej Akademii Rzygaczy (www.rzygacz.webd. pl), skupiającej miłośników miasta. - Zaczęliśmy zamieszczać fotografie, na których widać np. detale architektoniczne, rzeźby, nietypowe rynny czy dekoracje. Uczestnik zabawy miał rozszyfrować, gdzie dany fragment można znaleźć - opowiada Aleksander Masłowski, rektor akademii, na co dzień przewodnik po Trójmieście. - Przez parę lat mieliśmy niezłą zabawę, bo z czasem zadania koncentrowały się na coraz trudniejszych do odnalezienia i bardziej szczegółowych elementach. W sumie zamieściliśmy ponad 600 zagadek. Trzeba było np. zlokalizować zwieńczenie rynny w kształcie żuka albo żaby. Całe grupy wychodziły w miasto, żeby ich poszukać. Tym sposobem stworzyliśmy nawet cały Ogród Zoologiczny przy Akademii Rzygaczy.

Faktycznie, przeciętny mieszkaniec Gdańska nawet nie ma pojęcia, w jakim miejskim zoo żyje. Wystarczy spacer po Głównym Mieście i uważna obserwacja mijanych budynków, żeby niczym z gęstego buszu zaczęły wyłaniać się znajome kształty, takie jak choćby gryf halowy, kameleon ratuszowy czy lew chlebnicki (nietypowe nazwy nadali im sami uczestnicy gry), na co dzień nieuchwytne zabieganym przechodniom. Ich obecność postanowili wykorzystać jednak pomysłodawcy miejskich gier. Zorganizowane zabawy w odkrywanie sekretów miasta zaczęły pojawiać się na lokalnych forach i portalach internetowych (np. Wolne Forum Gdańsk czy Forum Dawny Gdańsk).

- Zwykle są to wątki tematyczne, jak odnajdywanie pozostałości po wojennych kulach w ścianach budynków czy niemieckich napisów - mówi Masłowski. - Niedawno czekałem na ulicy na kolejną grupę turystów, którą miałem oprowadzić po śródmieściu, gdy podbiegła do mnie grupa graczy, dzierżących w dłoniach wydrukowaną kartę ze zdjęciami dekoracji na gdańskich kamienicach. Poprosili o pomoc w ich odnalezieniu. Jako przewodnik i znawca Gdańska od razu je rozpoznałem. Szybko pobiegli dalej, zgodnie z moimi wskazówkami.

- Na naszym forum to zabawa tylko wirtualna. Ktoś wrzuca na stronę fotozagadkę - czasem są to stare przedwojenne zdjęcia, a zadanie polega na tym, żeby rozpoznać, którą część miasta przedstawia - mówi Izabela Sitz-Abramowicz z Wolnego Forum Gdańsk. - Często są to też trudne do identyfikacji szczegóły, jak np. ułożony z mozaiki herb Gdańska w Nowym Porcie. Jedynie ktoś, kto naprawdę dużo chodzi po mieście, będzie w stanie go rozpoznać.

Żeby dołączyć do gry, wystarczy regularnie zaglądać na gdańskie fora i czekać, aż pojawi się kolejna zagadka.

Jowita Kiwnik, Aleksandra Kozłowska - Gazeta Wyborcza

Zapraszam serdecznie do naszego zagadkowego działu na Wolnym Forum Gdańsk i na spacer po ZOO Akademii Rzygaczy

Fasada Foto Projekt - cd.

2009-07-16T16:17:00.007+02:00

fot. Grzegorz Mehring - POLSKA Dziennik Bałtycki

Dwoje gdańszczan fotografuje brzydkie fasady. 200 zdjęć trafiło już do konserwatora zabytków

Niektóre są odrapane i zaniedbane, inne straszą krzykliwym kolorem lub ogólnym wyglądem wywołują niesmak u przechodniów. Elewacje części gdańskich budynków, zwłaszcza kamienic, szpecą najbliższe otoczenie, a winni są temu sami mieszkańcy.

Dwoje gdańszczan - Izabela Sitz-Abramowicz i Tomek Strug postanowili "coś" z tym zrobić. Na Wolnym Forum Gdańsk, którego są założycielami, zainicjowali akcję "Fasada Foto Projekt". Od kilku miesięcy spacerując ulicami Gdańska przyglądają się elewacjom budynków. Jeżeli któraś "razi" ich oko robią zdjęcia.

Dotychczas sfotografowali kilkaset obiektów. Wczoraj udali się do miejskiego konserwatora zabytków i przekazali mu prawie 200 zdjęć najbrzydszych i, ich zdaniem, najbardziej rażących fasad domów.
- Liczymy na to, że konserwator zabytków zacznie w końcu egzekwować prawo i wyciągać konsekwencje - tłumaczy Tomek Strug.

Innego zdania jest miejski konserwator zabytków.
- Moje możliwości są wyraźnie określone i nie mogę podejmować działań egzekucyjnych. Jeżeli otrzymujemy zgłoszenie o wyraźnym naruszeniu estetyki budynku, informujemy o tym powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. To on decyduje, czy mieszkańcy muszą przywrócić wygląd budynku do pierwotnego stanu czy też można zalegalizować aktualny wygląd - wyjaśnia Janusz Tarnacki, miejski konserwator zabytków w Gdańsku.

Janusz Tarnacki dodaje również, że nie wszystkie budynki objęte są ochroną konserwatorską i w takich sytuacjach nie może interweniować.

- Sprawdzamy jednak każdy sygnał samowoli budowlanej - przyznaje Tarnacki. - Poza tym budynek to jakaś kompozycja i trzeba o nią dbać.

Podobnego zdania są pomysłodawcy "fasadowego" projektu. - Postanowiliśmy zainteresować i zaangażować mieszkańców Gdańska. Chcemy ich uwrażliwić na brzydotę niektórych obiektów i udowodnić, że tak wcale nie musi wyglądać ich miasto - twierdzi Izabela Sitz-Abramowicz.
Przykładem oszpecania fasady jest tzw. "festiwal" okien. Zdarza się, że w jednej kamienicy znajduje się kilka zupełnie różnych okien, które nie komponują się w jedną całość.

- Ludzie często nie zwracają uwagi na detale architektoniczne, zdobienia czy właśnie okna, a to jest naprawdę ważne - stwierdza Strug.

- Stolarka okien często nie jest określana w planach budowy, a to także powinni robić autorzy projektów. Wtedy z pewnością bardziej zwracano by uwagę na detale - dodaje Janusz Tarnacki.
Konserwator zabytków wyraził aprobatę dla działań dwojga gdańszczan.
- To nie było nasze ostatnie spotkanie - przyznała Sitz-Abramowicz.

Kamila Grzenkowska - POLSKA Dziennik Bałtycki

Zapraszam do dyskusji na ten temat na Wolne Forum Gdańsk

Smutek

2009-07-07T20:08:00.002+02:00

Smutek i ból przychodzą nieproszone. Osiadają na barkach niczym ołowiana zbroja. Przygniatają palce do klawiatury, serce do podziemi. Są ciężkie jak matowe, tężejące, martwe niebo za oknem. Ramiona żałośnie zwieszają się nad blatem. Z oka spływa jedna ciężka jak rtęć łza i zastyga na chwilę na policzku, po czym spada na dębową deskę. Chwilę lśni przed nerwowym ruchem dłoni, która rozciera niechcianą kroplę.
Smutek i ból przychodzą. Niechciane i nieproszone. Powodowane przez tych, którzy mieli być najbliżsi...

Dedykowane M.

Welcome to my virt-real life

2009-07-06T18:32:00.002+02:00

Mein Herz brennt

2009-06-19T16:59:00.003+02:00

Für Dich und für Feuer...

4 VI 2009 - rocznica zmian i czas na zmiany

2009-06-05T16:08:00.004+02:00

Wczoraj minęło 20 lat od odzyskania wolności w Polsce. Na pamiątkę pozostawiam tutaj stary baner zmodyfikowany z okazji tej rocznicy.

Gdańskich oparów absurdu część kolejna - klocki władz Miasta

2009-06-03T00:11:00.004+02:00

Wersja czerwcowa. Otóż 2 czerwca się okazało, że moje Miasto ma nowiusieńki "gadżet obwoźny". O wielce potrzebnym i wspaniałym gadżecie Miasto poinformowało w informacji trafiającej z biura prasowego do mediów. Zabrakło tylko w tej informacji podania faktu, że wyłożyło 50% środków. Drugą połowę wyłożył PH Matarnia (skupiający markety i renomowane sklepy). Gadżet kosztował 43 tys. euro i przyjechał do Gdańska z Czech.

Cóż to za cudo, na które lekką ręką Miasto wydało ok. 100 tys. pln ?

To replika Fontanny Neptuna zrobiona z klocków Lego. Świetnie wydane pieniądze w dobie szalejącego kryzysu, nieustannych cięć budżetowych, szukania oszczędności i wstrzymywania inwestycji. Ot, Miś na miarę naszych możliwości.

Oficjalna prezentacja "Misia" odbędzie się przy plaży w Brzeźnie 6 VI br.

Dyskusja o obwoźnych gadżetach Miasta na Wolnym Forum Gdańsk

Eat your God

2009-05-13T15:23:00.006+02:00

Czytając sam tytuł wiele osób może pomyśleć, że to pomysł jakiegoś mojego projektu artystycznego gwoli zaistnienia na kanwie skandalu łamania świętości. Otóż nie. Poniższy tekst będący częścią moich przemyśleń o podejściu do wiary i symboli polskich katolików, powstał na bazie dyskusji prowadzonych nad zdjęciem tortu komunijnego na portalu gazeta.pl. Aczkolwiek sam tekst sztuki mocno dotyka.

Na forum "Galeria Potraw" gazeta.pl. forowicz prezentuje własnoręcznie wykonany tort na uroczystość przystąpienia do I Komunii dziecka w rodzinie. Tort jest biały, dwupiętrowy, o dosyć kontrowersyjnym składzie (min. spirytus i rozpuszczone gumy do żucia). Na pierwszym piętrze leży różaniec, na drugim leży biblia i stoi kielich eucharystyczny. Wszystko wykonane z jadalnych składników. Wiele osób się zachwyca, ale wiele również jest mocno zniesmaczonych. Łącznie z dyskutantami, którzy określają się jako agnostycy.

Polski katolicyzm jest złożony z wykluczających się teoretycznie sprzeczności. Z jednej strony mamy ludyczny festiwal kiczu o pogańskich korzeniach, akceptowany przez hierarchię kościelną. Mamy kolorowe, plastikowe Matki Boskie z odkręcanymi głowami, breloczki, makatki, długopisy, kubki z wizerunkami Chrystusa wyprodukowane w Azji. Wiarę w "święte" obrazy, figury, źródełka. Ogólnie społecznie jest akceptowane i utrwalanie takiej deprecjacji wiary i jej podmiotu, sprowadzanie do poziomu wiejskiego odpustu. Stąd mamy między innymi ów tort, który skłonił mnie do napisania tego tekstu.

A co mamy za tą lukrowaną, radosną fasadą? Drugi biegun. Zapiekłość, nienawiść, wieczne cierpiętnictwo, żałobną czerń. Niech ktoś spróbuje wykorzystać jakiś symbol religijny, bądź coś do niego podobnego w sposób nieodpowiadający tej radosnej i kolorowej na co dzień społeczności katolickiej. Momentalnie zostaje posłany na stos i rozpoczyna się piekło "obrazy uczuć religijnych". Mnie zastanawia, dlaczego w takim razie nie obrażają tandetne, sztuczne, masowe gadżety traktowane zupełnie na poważnie i z nabożeństwem. Uważam, że właśnie sami katolicy są wspólnotą religijną, która w obrębie chrześcijaństwa najbardziej nie szanuje tego i tych, w których wierzy. Kupuje, konsumuje i wydala. W takim ujęciu więcej Tego Który Jest można znaleźć w budzących wielkie kontrowersje pracach artystów. Bo w tych pracach jest przede wszystkim świadomość. I refleksja, dialog, spór.

I do czegóż dążę w tym tekście. Do prostej konkluzji. Gdyby autor, który popełnił ten tort posiadał świadomy, twórczy imperatyw intelektualny, a nie kulinarny, to ten tort mógłby się stać dziełem sztuki. Jestem przekonana, że wystawiony w galerii sztuki nowoczesnej, opatrzony tytułem przeze mnie wymyślonym, skonsumowany przez artystę i widzów byłby wielkim skandalem. I sukcesem medialnym.
Eat your God...

*Fot. otrzymałam drogą prywatną od osoby, która jest autorem tortu.

"Okno za okno"

2009-04-25T02:04:00.002+02:00

Tak jak oczy są oknami duszy, tak i okna są duszami budynków. A czasami bywa tak, że zatrzymując w kadrze obrazy okien, można zajrzeć poprzez światło rysujące obraz na matówce aparatu i siatkówce oka w głąb. Duszy.

Fasada Foto Projekt

2009-04-09T15:03:00.003+02:00

Obywatele na tropie brzydkich fasad

Festiwal okien - Al. Zwycięstwa. Po lewej stan obecny, po prawej rekonstrukcja wirtualna T. Strug :

Wkurza nas narzekanie na wszechobecny brud i nieład. To jak wygląda nasze miasto, zależy od nas - mówią Izabela Sitz-Abramowicz i Tomasz Strug, tropiciele budowlanych samowoli w gdańskich kamienicach

Aleksandra Kozłowska: Ludzie remontują sobie domy, wymieniają okna na nowe, a wam się to nie podoba?

Tomasz Strug *: - Nie podoba nam się bezmyślne niszczenie tego, co przetrwało wojnę. Remont? Okej - bardzo dobrze, że ludzie się za to biorą, ale remontować powinni z głową, z poszanowaniem wizji architekta, który kiedyś dany budynek zaprojektował, zadbał też o detale, takie jak np. podział okien. A ten szczegół jest przy wymianie na okna z PCV kompletnie niszczony. Są w Gdańsku kamienice, gdzie na jednej fasadzie widać cały festiwal okien: stare, drewniane z licznymi szprosami [listwami dzielącymi okna na mniejsze części - red.], nowe - każde od różnych producentów: dzielone pionowo, poziomo albo w ogóle bez podziałów. Zwłaszcza przy przedwojennych domach wygląda to tragicznie - jak marynarka z różnymi guzikami i wielokolorowymi łatami. Nikt by takiej nie założył.

Izabela Sitz-Abramowicz *: - Fasada jest najważniejszą częścią zewnętrzną budynku, jego "twarzą". Mówi o jego charakterze, funkcji, wartości i wieku. Pod koniec lat 90. ruszyła "fasadownicza" rewolucja, kiedy to ludzie zaczęli wymieniać oryginalne okna, drzwi, przyoblekać budynki w nowe, kompletnie niezwiązane z historią barwy. Ostatni głośny przykład takiego barbarzyństwa to pomalowana na kolor jajecznicy kamienica w Nowym Porcie na rogu ul. Rybołowców i Na Zaspę, o której pisała także "Gazeta". Mieszkam niedaleko tego miejsca i krew mnie zalewa, gdy widzę taką głupotę i bezmyślność. Remonty tego typu obiektów powinny odbywać się pod opieką konserwatora zabytków.

T.S.: - Ale on sam mówi, że ma za mało ludzi, by ścigać takie samowolki, że często nie wie o podobnych przypadkach. I dlatego domy w Gdańsku, stojące przy jednej ulicy wyglądają jak zestaw niepasujących do siebie klocków. A najgorsze wrażenie robią budynki, gdzie na jednej fasadzie spotyka się kilka różnych kolorów, faktur czy pokryć dachu - bo tylko część wspólnoty zdecydowała się na renowację. Ludzie kompletnie nie myślą o tym, że ulica to przestrzeń publiczna, dobro wspólne, a nie pole do kolorystycznego popisu typu "fiolet w pomarańczowe ciapki".

I dlatego na internetowym Wolnym Forum Gdańsk ruszyliście z akcją "Fasada Foto Projekt"?

I.S.-A .: - Tak. Bezpośrednią inspiracją był zimowy spacer po Wrzeszczu, m.in. okolicach ul. Kochanowskiego. Bezlistne drzewa nie zasłaniają jeszcze różnych fasadowych koszmarków, fotografujemy je, a potem wraz z komentarzem i opisem "wrzucamy" na forum. Chcemy w ten sposób obudzić mieszkańców Gdańska, przekonać, by nie niszczyli zabytków. Zachęcamy też wszystkich, by dokumentowali podobne samowole i przysyłali zdjęcia do nas. Może dzięki temu uda się zmotywować urzędników odpowiedzialnych za zabytki, by wreszcie zaczęli je chronić. Po świętach przekażemy Januszowi Tarnackiemu, miejskiemu konserwatorowi płytę z wyborem "najlepszych" fasadowych kwiatków, żeby już nie mówił, że o czymś nie wie.

Naprawdę nie macie innych problemów niż fioletowy tynk i plastikowe okna?

T.S.: - (śmiech) Nie mamy dzieci, nie musimy gotować co dzień obiadów... Jesteśmy przedstawicielami nielicznego wciąż gatunku - społeczeństwa obywatelskiego. Wkurza nas narzekanie na wszechobecny brud i nieład, bo to jak wygląda nasze miasto, zależy od nas. Jesteśmy miłośnikami Gdańska i przeciwnikami jego wizualnej dewastacji i zamierzamy ten stan rzeczy zmienić.

* Tomasz Strug, politolog i fotograf, dziennikarz radia Eska. Izabela Sitz-Abramowicz, dyplomowana fotografka, absolwentka Liceum Plastycznego w Orłowie i Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Oboje są założycielami internetowego Wolnego Forum Gdańsk (wolneforumgdansk.pl), internetowego miejsca rozmów miłośników Gdańska i Pomorza

Źródło Gazeta Wyborcza

Inauguracja sezonu żużlowego 5 IV 2009 r. Lostos Wybrzeże Gdańsk - Unibax Toruń

2009-04-06T13:05:00.019+02:00

5 kwietnia o godz. 16 na stadionie przy Długich Ogrodach w Gdańsku ruszyły rozgrywki o MP. Wybrzeże po powrocie do Ekstraligi w pierwszym meczu trafiło na samego Mistrza Polski - drużynę z Torunia. Gdańszczanie wystąpili w składzie :
9 Magnus Zetterström
10 Adam Skórnicki
11 Kenneth Bjerre
12 Renat Gafurov
13 Hans Andersen
14 Martin Vaculik
Drużyna Wybrzeża mecz przegrała 41:49. Kompletnie zawiodła druga linia - Skórnicki i Gafurov, którzy w całym meczu zdobyli po...1 punkcie. Natomiast wielkie brawa należą się juniorowi Vaculikowi, który dowiózł 8 oczek.

Stadion wypełnili po brzegi kibice, w tym było ponad tysiąc gości z Torunia. Atmosfera jak zwykle gorąca, pomimo niezbyt wielu kresek na termometrze.

Krzysztof "Cegła" Cegielski:

Niemiłym akcentem tego meczu okazał się fakt, który odnotowałam opuszczając stadion. Okazało się, że na meczu był Krzysiek Cegielski. Wielka szkoda, że ani Maciej Polny otwierając sezon i witając oficjeli, ani spiker zawodów nie przywitali oficjalnie "Cegły".

Krótka fotorelacja z zawodów:

A tak mecz wyglądał z innej perspektywy

Kolejny mecz w Lany Poniedziałek, w zaprzyjaźnionym Wrocławiu.

Kolorowe jarmarki w Nowym Porcie - rozstrzygnięcie sprawy

2009-03-27T16:15:00.009+01:00

Przemalowana kamienica z Nowego Portu trafi na listę zabytków

"XIX-wieczna kamienica w Nowym Porcie, którą właścicielka lokalnego sklepiku niedawno pomalowała na jadowicie żółty kolor, znajdzie się na liście zabytków. To zabezpieczy budynek przed kolejną tego typu samowolą

Kamienica mieści się w Nowym Porcie, na rogu ulic Rybołowców i Na Zaspę. Jej mieszkańcy pamiętają, że kiedyś wisiała tu tabliczka z datą: 1883. W całym Gdańsku są tylko trzy takie kamienice (oprócz tej w Nowym Porcie - na Oruni i w Głównym Mieście przy Hali Targowej), ich styl określa się jako eklektyczny. - To najcenniejsza kamienica w Nowym Porcie. Jej najciekawsze elementy to figura Ateny i dwie figurki uskrzydlonych amorków. Widać, że jej pierwszy właściciel był bogatym człowiekiem, nie udało mi się jednak ustalić, kto nim był - mówi Marcin Tymiński, rzecznik wojewódzkiego konserwatora zabytków.

We wtorek pisaliśmy o właścicielce lokalnego sklepiku spożywczego mieszczącego się na parterze kamienicy, która by "odświeżyć" pomazaną przez grafficiarzy elewację, pomalowała ją na jaskrawy, żółto-jajeczny kolor. Oburzona wspólnota mieszkaniowa zawiadomiła miejskiego konserwatora zabytków, ten nakazał przemalowanie elewacji. Po naszym tekście konserwator natomiast postanowił wpisać obiekt do rejestru zabytków. Jest to najwyższa forma ochrony cennej architektury.

Kolejka do rejestru

Rozmowa z Marianem Kwapińskim, wojewódzkim konserwatorem zabytków.

Aleksandra Kozłowska: Skoro to taka cenna kamienica, dlaczego dopiero teraz będzie wpisana do rejestru zabytków?

Marian Kwapiński: Jest wiele cennych zabytków, które wpisujemy dopiero teraz. To permanentna administracyjna procedura z dramatycznymi etapami: najpierw ustala się, co jest naszym skarbem, potem szuka się jego właścicieli - co nie zawsze jest łatwe, następnie zawiadamia ich o decyzji wpisu, ci z kolei mogą się odwoływać, co zresztą często robią i sprawa ląduje w sądzie... W całym województwie mamy 72 tysiące zabytków architektury, z czego 2200 jest już w rejestrze. Co roku pojawia się kilkanaście nowych wpisów.

Kto proponuje, by budynek trafił na listę zabytków?

Wniosek składa albo jego właściciel, albo konserwator. Niezależnie od tego trzeba udokumentować, że obiekt ma wartości, których zachowanie leży w interesie społecznym. W przypadku kamienicy w Nowym Porcie to ja podjąłem decyzję.

Podobno z Nowego Portu wpływa coraz więcej takich wniosków.

Tak. Ludzie zaczynają sobie cenić fakt, że mieszkają w pięknej, zabytkowej kamienicy, nawet jeśli wymieniając w niej okna, muszą zamiast "plastików" wstawić droższe okna drewniane, zbliżone do oryginalnej stolarki. Jeśli taka kamienica wpisana jest na listę zabytków, to jej mieszkańcy mogą starać się o dofinansowanie z Ministerstwa Kultury i środków unijnych, na przykład renowacji budynku. Plusem życia w zabytkowym domu jest też to, że przy wykupie w nim mieszkania, płaci się tylko połowę jej wartości, podanej przez rzeczoznawcę. Bo mieszkanie w zabytku to także obowiązek - trzeba dbać o jego stan techniczny i estetyczny - przed każdym remontem czy wymianą okien należy skonsultować się z konserwatorem."

Minerwa strzegąca tej kamienicy, pomimo, że okaleczona zdołała zadziałać w sprawie miejsca swojego zamieszkania. Bardzo cieszy mnie fakt, że mieszkańcy i sąsiedzi tego przepięknego zespołu kamienic nie są obojętni na ich los i wygląd. I cieszy też błyskawiczna reakcja służb konserwatorskich.

Mam nadzieję, że ta perełka eklektyzmu przestanie niszczeć w oczach i odzyska swój dawny blask.

Zwracajcie uwagę na otoczenie, w którym żyjecie. Jak widać na tym przykładzie, że nie będąc obojętnym można dużo zmienić.

Zapraszam do dalszej dyskusji na Wolne Forum Gdańsk

"Nie pytaj mnie o Gdańsk" - Galeria okolic bursztynowego stadionu - Letnica cz. I

2009-03-22T17:23:00.021+01:00

Letnica (niewłaściwie nazywana Letniewem, niem. Lauental) jest dzielnicą, w której powstaje stadion Baltic Arena. Założenie i zabudowa pochodzi w 2/3 z samego początku, a reszta z lat '30 XX w. Jest to dzielnica mieszkalna, o niskim standardzie, zbudowana na podmokłym terenie. Jej charakter od początku był zbliżony do klimatu małomiasteczkowego, a miejscami wręcz wiejskiego. Budynki w większości są jednopiętrowe, nieciekawe architektonicznie, zbudowane z niskiej klasy materiałów, niepodpiwniczone. Brak w nich instalacji kanalizacyjnej, gazowniczej, grzewczej.

Dzielnica od czasu zakończenia II Wojny Światowej systematycznie popada w ruinę, nie prowadzono w niej prawie żadnych prac remontowych i modernizacyjnych. Wedle planów zagospodarowania z lat '70 XX w. Letnica miała przestać spełniać funkcję mieszkalną na rzecz przemysłowej. Plany nie wypaliły, domów nie zburzono. I tak trwa po dziś dzień. Z jedną zmianą. Postanowiono wybudować gigantyczny stadion w tej dzielnicy. W związku z czym władze miasta powzięły plan jej rewitalizacji. Rewitalizację rozpoczęto od wyburzania południowej pierzei ul. Uczniowskiej. Następnie pod przysłowiowy nóż ma pójść część pierzei północnej tej ulicy. A tak do końca, to oficjalnie nikt nie wie jakie mają być losy tej dzielnicy, prócz tego, że będzie stała tam Baltic Arena.

Moim zdaniem nie ma najmniejszego sensu pompowanie pieniędzy w dzielnicę usianą rozpadającymi się ruderami, nie mającymi żadnej wartości oprócz wieku i położenia. Ale nikomu nie narzucam swojego zdania, opinię wyróbcie sobie sami odwiedzając osobiście to miejsce, bądź chociaż oglądając zdjęcia zrobione w ciągu ostatnich dwóch tygodni.

Zapraszam do dyskusji i oglądania zdjęć na Wolne Forum Gdańsk

Dwie główne arterie Letnicy, ulice Uczniowska i Starowiejska:

Zaplecze burzonej ul. Uczniowskiej:

"Fasada"- foto projekt

2009-03-18T01:22:00.004+01:00

FASADA
(foto projekt dotyczący dewastacji wizualnej zabudowy miejskiej w Gdańsku)
Wersja robocza tekstu

Pomysł projektu wykiełkował w nas już jakiś czas temu. Powstał z obserwacji tego, co nas otacza.
W naszym mieście , w Gdańsku.

Fasada jest najważniejszą częścią zewnętrzną budynku. Przeważnie jest nią elewacja przednia, choć bywają i inne rozwiązania powodowane położeniem danego obiektu. Fasada mówi o charakterze, funkcji, wartości i wieku. Jest wizytówką, czymś wygląd jako pierwszy rzuca nam się w oczy i wywołuje skojarzenia, które mamy zakodowane w pamięci.

Rewolucja "fasadownicza" w XXI w. ruszyła niczym rewolucja przemysłowa w wieku XIX. Budynki zaczęto przyoblekać w nowe barwy, nowe wykończenia, wymieniać okna i drzwi. Niestety w bardzo wielu przypadkach działania te dają opłakany efekt wizualny. Domy stanowiące elementy zwartej zabudowy miejskiej, obecnie wyglądają jak zbiór niepasujących do siebie klocków. Bywa, że na jednej fasadzie kamienicy czy domu można spotkać kilka kolorów, faktur i podziałów okien, pokryć dachu. W wielkiej mierze są to działania niezgodne z ustawą o ochronie zabytków, która wymaga opinii i zgody miejskiego konserwatora zabytków. Bardzo często najemcy, właściciele i zarządcy nie zdają sobie sprawy z faktu, że budynki na których podejmują działania remontowe skutkujące trwałymi zmianami ich wyglądu, są uznane za "obiekty o wartości kulturowej i podlegają ochronie konserwatorskiej". Efektem takich prac jest zaburzenie, a często zniszczenie stylu i charakteru domów, a bywa że całych fragmentów ulic. Decyzje o wyborze kolorów , materiałów, kształtów drzwi i okien są podejmowane na podstawie gustów, upodobań, zasobności portfeli. Często przez ludzi nie mających podstawowego wyczucia plastycznego i architektonicznego, i bez oglądania się na sąsiednie zabudowania.

Ogromnym problemem, porównywalnym do samowoli budowlanych jest ich odwrotność - zaniechanie. W wielu miejscach straszą odpadające tynki, dziurawe okna i dachy. Tłumaczone zawsze jest to jednym - brakiem środków często połączonym z oczekiwaniem, że napraw dokona np. miasto. Wielokrotnie są to oczekiwania bezpodstawne, bo budynki systematycznie przechodzą pod zarząd wspólnot mieszkaniowych i kurczy się masa komunalna. Niestety dziesiątki lat przyzwyczajeń do poprzedniego systemu i jego uwarunkowań daje taki właśnie efekt.

Nie jesteśmy przeciwnikami kolorów na fasadach, remontów, zmian, przebudów. Jesteśmy przeciwnikami dewastacji wizualnej Gdańska. Jesteśmy jego miłośnikami i obywatelami.

Chcemy tym projektem uwrażliwić gdańszczan na otaczającą nas wszystkich sferę zewnętrzną, na estetykę naszych domów i kamienic. To jak wygląda nasze miasto zależy od nas.

Izabela Sitz-Abramowicz & Tomasz Strug

Projekt w budowie

Kolorowe jarmarki w Nowym Porcie

2009-03-15T18:49:00.006+01:00

Róg ul. Rybołowców i Na Zaspę w Nowym Porcie 14 III 2009 r.

W dniu wczorajszym idąc do sklepu na winklu przeżyłam szok. Osoby prowadzące sklep spożywczo-monopolowy pod adresem Rybołowców 9 postanowiły "upiększyć" fasadę kamienicy. Eklektyczna kamienica została zbudowana w końcu XIX w. i jest najpiękniejszym budynkiem mieszkalnym w mojej dzielnicy. Miałam bardzo duże obiekcje w trakcie remontu wejścia do kamienicy po prawej stronie od wejścia do sklepu. Kolumny i ściany pomalowano na kolor róż majtkowy (widoczne na ostatnim zdjęciu), ale to jeszcze jakoś koresponduje z fasadą sąsiedniej kamienicy pomalowanej na bardzo jasny różowy kolor, i barwą ceglanej części budynku. Natomiast kolor żółto jajeczny woła po prostu o pomstę do nieba. Kto pozwala na taką dewastację wizualną budynków?!
Mało tego, mam przeczucie, że pomalowanie ścian na żółto nie jest końcem radosnej tfu!rczości sklepikarzy...

Zapraszam do dyskusji na Wolne Forum Gdańsk

Port Wojenny Gdynia Oksywie

2009-03-12T19:49:00.022+01:00

Komenda Portu Wojennego Gdynia

Marynarka Polska została utworzona rozkazem marszałka Józefa Piłsudskiego z dnia 28 II 1918 r. Gdyński Port Wojenny był jedynym portem niepodległej Polski. Port symbolicznie otwarto w 1923 r. Pierwsza flotylla II RP nie była okazała liczebnie, ale nowoczesna. W momencie wybuchu II Wojny Światowej rejon Kępy Oksywskiej był miejscem jednych z najbardziej zaciekłych walk. Po przegraniu Wojny Obronnej okręty ruszyły z macierzystego portu do dalszych działań i odegrały niepoślednią rolę na morskim polu walki.

Po zajęciu przez Niemców miasto zostało przemianowane na Gotenhafen, Oksywie na Oxhöft (tak też wcześniej brzmiała nazwa wsi), a port wojenny zaanektowano na potrzeby Kriegsmarine. Wiosną 1945 r. był jednym z ostatnich punktów oporu niemieckiego. Po zakończeniu działań wojennych powołano Marynarkę Wojenną i oksywski port wojenny ponownie zaczął działać pod biało-czerwoną banderą.

W chwili obecnej jest to największy polski port wojenny, będący od 10 lat bazą NATO. Teren i okręty można zwiedzać przy specjalnych okazjach. Jedną z nich były obchody 10-tej rocznicy wstąpienia Polski do NATO. 11 III 2009 r. MW zafundowała dzień otwarty Portu Wojennego w Gdyni Oksywiu i dzięki temu powstały zdjęcia umieszczone w tym poście. Co ciekawe MW nie ma jakichkolwiek obiekcji co do fotografowania i publikowania zdjęć. W przeciwieństwie do np. stoczni i muzeum (ale o "zakazie fotografowania" innym razem). Dzień bardzo wietrzny, zimny, padał śnieg, ale warto było zmarznąć, żeby obejrzeć okręty i zwiedzić 4 z nich, w tym okręt podwodny. Było super!

Okręty w wielkiej gali banderowej

To ja na okręcie podwodnym klasy Kobben ORP "Sokół"

Mewi Szaniec (Möwenschanze) - Gdańsk

2009-03-05T14:43:00.016+01:00

Szaniec widziany z wód kanału portowego

Mewi Szaniec (Möwenschanze) jest położony u nasady półwyspu Westerplatte, pomiędzy Westerplatte i Wisłoujściem, tuż na wschód od dawnego ujścia Wisły do Bałtyku. Od strony wody odbija się w Zakręcie Pięciu Gwizdków będącym stykiem Martwej Wisły i kanału portowego.

Szaniec był jednym z elementów systemu fortyfikacji broniących dostępu do Gdańska od strony morza. Pierwotnie wybudowany przez Francuzów w pocz. XIX w. został zniszczony w 1829 r. przez powódź na Wiśle. Na jego miejscu Prusacy w połowie XIX w. wybudowali zespół fortyfikacji obronnych, którego jeden z elementów przetrwał do dnia dzisiejszego. W połowie lat '70 XIX w. Mewi Szaniec zmienił swoją funkcję. Został przebudowany na baterię artylerii nabrzeżnej z trzema stanowiskami ciężkich dział kalibru 210 mm. W 1912 roku przestał pełnić funkcje militarne i zaczął być wykorzystywany w celach portowych.

We wrześniu 1939 r. po kapitulacji Westerplatte Mewi Szaniec stał się pierwszym obozem jenieckim dla polskich żołnierzy. Wcześniej z jego rejonu żołnierze niemieccy nacierali na polską Wojskową Składnicę Tranzytową.

Po zakończeniu II Wojny Światowej szaniec przeszedł na własność Urzędu Morskiego w Gdyni. W chwili obecnej obiekt jest zamknięty i nie użytkowany. Od marca 2008 r. trwa procedura wpisywania Mewiego Szańca do wojewódzkiego rejestru zabytków. Budowla stanie się oficjalnie zabytkiem w ciągu kilku najbliższych miesięcy. W przyszłości będzie pełniła funkcje muzealne, prawdopodobnie jako element Muzeum II Wojny Światowej lub Muzeum Pola Bitwy Westerplatte.

Resztki napisu Moewenschanze i kamienny zwornik z wykutą datą budowy-1846

Brama muru nasady

Redita krzyżowa

Budulec szańca - cegła z Kolibek pod Gdańskiem

"Nie pytaj mnie o Gdańsk" - Galeria okolic bursztynowego stadionu - Nowy Port . Foto Projekt

2009-02-23T16:24:00.010+01:00

Róg ul. Wolności i Władysława IV

Ul. Władysława IV

Podwórze ul. Wolności

Róg ul. Strajku Dokerów i Władysława IV

Kilka zdjęć z materiału zrobionego ostatnio w mojej dzielnicy - w Nowym Porcie. Tak wygląda świetnie zaplanowana dzielnica Miasta Gdańska skazana na samozagładę i zapomniana przez wszystkich. Patrząc na nią krytycznie, przez przysłowiowe szkiełko i oko, przestaję się dziwić ludziom, którzy odwiedzają mnie po raz pierwszy i boją się zostawić auto pod domem, albo przejść się ulicami, nie mówiąc o skrótach prowadzących przez podwórza.

Projekt w budowie. Ciąg dalszy nastąpi.

"Nie pytaj mnie o Gdańsk" - Galeria okolic bursztynowego stadionu - foto projekt

2009-02-19T20:03:00.010+01:00

ul. Władysława IV, Nowy Port, 18.II.2009r.

Stadion "Baltic Arena", priorytetowa inwestycja władz Gdańska powstaje w dzielnicy Letnica. Letnica jest jednym z najbardziej zaniedbanych, ubogich miejsc na mapie miasta. Z Letnicą graniczy zapomniany Nowy Port, tzw. Narvik, część Wrzeszcza zwana "Kolonijkami", i okolica przemysłowa położona wzdłuż Martwej Wisły.

Stadion, który ma posłużyć rozegraniu kilku meczy w trakcie Euro 2012 wedle szacunków ma kosztować ponad 600 milionów złotych. Jest budowany na trudnym, torfowym terenie (tutaj znajdowało się kiedyś ujście rzeki Wisły, a później przez ok. 1000 lat jezioro). Ma to być perełka i wizytówka Gdańska. Lśniący bursztyn w koronie. Przyjrzyjmy się koronie, w której będzie osadzony.

(-Letnica;
-Kolonijki;
-Narvik;
-Nowy Port;
-przemysłowy wschód;
-działki)

Projekt w budowie. Ciąg dalszy nastąpi.

Park w Nowym Porcie

2009-02-18T18:20:00.010+01:00

Władze Miasta Gdańska popisały się kolejnym wspaniałym pomysłem. Pomysłem za którym lobbowała Rada Osiedla Nowy Port. Otóż okazuje się, że mojej kwitnącej dzielnicy jest niezbędny park. Park Szaniec Zachodni. Ma być położony na dawnym terenie bazy paliwowej przy ul. Starowiślnej. Baza paliwowa powstała na terenie byłego Szańca Zachodniego Twierdzy Wisłoujście, Fortu Montebello, zlikwidowanych w XIX w.

Park ma służyć rekreacji mieszkańców dzielnicy i być atrakcją turystyczną. Wszak dzielnica Nowy Port kwitnie, więc Park będzie perłą w jej koronie. Wizje sięgają nawet odbudowy samego Fortu Montebello. Sama rekultywacja skażonego terenu ma kosztować kilkadziesiąt milionów złotych. Ile ma kosztować sama budowa i utrzymanie Parku nie wiadomo.

Natomiast wiadomo na co są pieniądze. Na utrzymywanie przez Urząd Miejski firmy ochroniarskiej. Jej pracownik zapytany "Czego panowie tutaj właściwie pilnujecie?", odpowiedział z drwiną w głosie "A chyba tych dziur w płocie".

Polecam artykuł z Dziennika Bałtyckiego

I zapraszam do dyskusji o rewitalizacji Nowego Portu na Wolne Forum Gdańsk

Trzy widoczki z terenu planowanego Parku

CDN.

Światowy dzień kota

2009-02-17T19:19:00.002+01:00

Gruby szary kot wlazł na płot i mruga ;)

Najlepsze życzenia dla wszystkich kotów i dla ludzi do kotów należących.

Josef Thorak - "Mutter mit Kind", Zaskoczyn, k. Gdańska

2009-01-27T22:04:00.005+01:00

Josef Thorak, austriacki rzeźbiarz (1889 - 1952) Artysta tworzył dzieła o silnych cechach neoklasycystycznych, z odwołaniami do ekspresjonizmu W niektórych wczesnych pracach można się też dopatrzeć wpływów wręcz secesyjnych. Thorak jest uznawany razem z Arno Brekerem za pierwsze dłuto III Rzeszy.

Jednak nie wszystkie prace Thoraka z okresu panowania nazistów są stereotypowe, obrazujące pierwotną siłę, władzę, dumę w którą przyoblekał najczęściej muskularnie zbudowanych, nagich mężczyzn. Jedną z takich nietypowych rzeźb odkryto w 2008 r. w malutkiej miejscowości Zaskoczyn niedaleko Gdańska. Pokaźnych rozmiarów rzeźba to matka karmiąca piersią dziecko. Przedstawienie, pomimo monumentalnych rozmiarów i dosyć mocnego formalnie potraktowania jest jednocześnie dziełem kameralnym i wzruszającym. Rzeźba "Mutter mit Kind" powstała w 1942 roku. Wiadomo, że została wystawiona w tym samym roku na corocznej Grosse Deutsche Kunstausstellung, w Monachium.

Figura stoi w ogrodzie obecnego Domu Opieki Społecznej. Przed II wojną światową był to szpital dla chorych na gruźlicę i osób z zaburzeniami wzrostu. To miejsce zobrazował w "Blaszanym bębenku" Günter Grass, który jako młody chłopak przebywał tam na leczeniu przed wybuchem II wojny światowej. Prawie pewne jest, że opisy długich korytarzy szpitalnych są odbiciem wspomnień autora z pobytu tam przed wojną. I być może styczność z osobami z zaburzeniami wzrostu wpłynęła na budowę postaci Oskara - głównego bohatera "Blaszanego bębenka"?

W trakcie wojny to urokliwie położone miejsce stało się ośrodkiem sanatoryjnym dla żołnierzy Luftwaffe. I w tym czasie "Mutter mit Kind" stanęła na terenie ogrodu ośrodka.

Pomimo, że odkrycie oficjalnie potwierdzono w czerwcu 2008 r. to do tej pory nie udało się ustalić jakim trafem rzeźba "Mutter mit Kind", dłuta Thoraka, znalazła się w Zaskoczynie pod Gdańskiem.

Zapraszam do dyskusji na Wolne Forum Gdańsk

Władze Miasta Gdańska vs wojewódzki konserwator zabytków- Wyspa Spichrzów

2009-01-22T12:04:00.005+01:00

Po prawej Wyspa Spichrzów. Fot. National Geographic X.1939 r.

Od kilku dni trwa w moim Mieście regularne polowanie medialne na wojewódzkiego konserwatora zabytków dra M. Kwapińskiego. Prezydent P. Adamowicz i jego prawa ręka v-ce prezydent d.s. polityki przestrzennej W. Bielawski zarzucają konserwatorowi hamowanie rozwoju Miasta i kompletne niezrozumienie potrzeb. Oficjalną kością niezgody jest Wyspa Spichrzów na Głównym Mieście. Prezydent nie może się pogodzić z warunkami zabudowy tego zniszczonego w 1945 r. terenu. Konserwator postawił kategoryczne veto rozebraniu ruin spichlerzy i postawienia tam zabudowy kompletnie niepasującej do otoczenia. Prezydent Miasta snuje wizję nowoczesnej architektury z obowiązkową "dominantą", czymś "na kształt rzeźby" i czymś "bursztynowym". Bielawski w tej sprawie wystosował oficjalną skargę na Kwapińskiego i pracę jego urzędu do generalnego konserwatora zabytków. A Adamowicz w wywiadach udzielanych mediom oficjalnie drwi z Kwapińskiego: nagranie z konferencji (konferencja prasowa 14.I.2009r.) Oraz wyraża oburzenie, że konserwator ma "absurdalnie szerokie kompetencje" ( Dziennik Bałtycki - 16.I. 2009r.)
Zaiste wielką klasę ma nasza władza. I jedynie słuszną linię.

Interesujące jest robienie przez władzę zasłony dymnej, która ma ukryć jej własną nieudolność. Czy winą urzędu konserwatorskiego jest niemożność znalezienia przez wiele lat dobrego inwestora? A jak już inwestor się znalazł, to zawsze wszystko kończyło się wielką klapą. Wystarczy przypomnieć nagłaśniane szeroko kręcenie "american ice cream" z 2002 r. i późniejszą akcję "hiszpańska mucha" z 2005 r. ( obie zakończone fiaskiem i ogromnymi nakładami finansowymi Miasta).
A może winą konserwatora jest samo zrujnowanie Wyspy Spichrzów w 1945 r. ?

Zabytki są solą w oku władzy. Zamiast tych staroci wymagających ogromnych nakładów można zbudować coś nowoczesnego, i niewielkim kosztem. Coś, o czymś się snuje wizje. Będzie na czasie, estetycznie, kolorowo, będzie można zawiesić kolejne, barwne, radosne bannery reklamowe. I konserwator nie będzie gardłował o ich ściągnięcie, tak jak na Bramie Wyżynnej. Zabytków powinno zostać tylko kilka. Tylko takie, na których tle można sobie zrobić reprezentacyjną fotografię. Plebejskie magazyny nie są prestiżowe. Co innego np. Ratusz Głównomiejski, albo " dominanta".

Wszystkich moich czytelników zapraszam na Wolne Forum Gdańsk do dyskusji na ten temat.

Wieża widokowa "Kaszubskie oko" Gniewino

2009-01-17T18:34:00.006+01:00

Wieża widokowa "Kaszubskie oko" znajduje się na peryferiach miejscowości Gniewino, na wzgórzu wznoszącym się ponad 110 metrów n.p.m. Obiekt oddano do użytku jesienią 2006 r. Jest otwarty dla zwiedzających przez cały rok, pomijając dni świąteczne i dni z warunkami atmosferycznymi stwarzającymi zagrożenie. Ma w całości ok. 44 m wysokości. Na platformę widokową prowadzi 212 schodów. Przy dodatniej temperaturze na szczyt można też wjechać windą zamontowaną w betonowym trzonie. Z wieży widać przy dobrej pogodzie otwarte morze, jez. Żarnowiec z ruinami budowy elektrowni jądrowej, zbiornik górny elektrowni wodnej Żarnowiec, elektrownię wiatrową i lasy okalające okolicę. Widoki są naprawdę fantastyczne. Tak piękne, że ja z moim panicznym lękiem wysokości przełamałam się i weszłam na górę. I zamierzam wrócić tam w innych porach roku. Na prawdę warto. Odwiedzajcie to miejsce będąc w okolicy.

Corpus delicti dla znających mnie i mój lęk wysokości osób. Weszłam na górę. I zeszłam.

"Wojna trwa" - foto projekt

2009-01-16T15:52:00.007+01:00

Gdańsk Wrzeszcz, ul. Sochaczewska fot. T. Strug

Kilka miesięcy temu w rozmowie z autorem wyżej zamieszczonego zdjęcia padł pomysł udokumentowania śladów rozstrzelania naszego Miasta. Mamy rok 2009, wojna skończyła się w 1945...A w Mieście nadal straszą na elewacjach rany po pociskach. I bynajmniej nie są one pozostawione jako zabytki pamięci służące ku przestrodze i skłaniające do refleksji kolejne pokolenia. Wojna trwa...

Jeżeli ktoś z moich szanownych czytelników zna "rozstrzelane" miejsca w Gdańsku i zechce się podzielić tą wiedzą, to będę wdzięczna.Dyskusja na Wolne Forum Gdańak
Gdańsk Nowy Port, ul. Na Zaspę

Gdańsk Nowy Port ul. Na Zaspę

Gdańsk Dolne Miasto, ul. Łąkowa fot. I.Niemczewska

Kataklizm po gdańsku czyli zima w styczniu

2009-01-07T20:16:00.008+01:00

Gdańsk Nowy Port 7.I.2009r godz. 13

Stało się...Stało się niemożliwe. W styczniu przez 3 godziny w Mieście intensywnie popadał śnieg. Jak mógł?! Przecież władze i służby odpowiedzialne za utrzymanie dróg i komunikacji miejskiej w życiu się nie mogły tego spodziewać. Od paru dni kilkustopniowy mróz powodował zamarzanie zwrotnic tramwajowych i oburzenie ludzi odczuwających zimno w środkach komunikacji miejskiej. Temperaturą w tramwajach zainteresował się sam wiceprezydent Gdańska i obiecał skontrolowanie sytuacji i kroki dążące do ogrzania niezadowolonych. Ciekawe na czym te kroki mają polegać? Będą montowane farelki w tramwajach? A może motorniczowie będą rozdawali koce pasażerom? Dzisiejszy opad śniegu nazwany przez media "burzą śnieżną" sparaliżował Miasto i okolice. Zablokowana obwodnica, niejeżdżące autobusy i tramwaje, kilometrowe korki. Ogólnie totalny chaos i dramatyczne doniesienia w mediach. No ależ kto się mógł spodziewać...w styczniu?! W Mieście nikt z moich znajomych nie widział pługa, ani solarki, poza jakimiś osiedlowymi maleństwami. Ponoć cały ciężki sprzęt pojechał ratować obwodnicę. Skoro pojechał tam cały, to w takim razie on ją zablokował. W obliczu anomalii niespotykanej w naszej szerokości i długości geograficznej prowadzącej do opłakanych skutków, i Bóg wie do czego jeszcze mogącej doprowadzić, Wojewoda Pomorski wystosował komunikat do ludności. W komunikacie uświadamia nas i ostrzega, że jest zima. Wesoła jest zima w moim Mieście. Jutro zapewne będzie jeszcze ciekawiej, bo zgodnie z zapowiedziami meteorologów widzę za oknem chmury nadciągające znad Lasów Oliwskich.
Poza tym zima jest przepiękna. Trzymajcie się ciepło!

I po śnieżycy, ok. godz. 16.

A.D. 2009

2009-01-02T16:50:00.003+01:00

Widok na mój fyrtel po przebudzeniu 1.I. 2009 r.

No to mamy ponoć 2009 rok. Ponoć, bo ja w to oficjalne stanowisko świata co do miar czasu nie wierzę od bardzo dawna. W kalendarzach pogubiono, pododawano dni, miesiące, lata. Egall, kalendarz jest przekłamany równie jak Wulgata.
W roku 1000 miał nastąpić koniec świata, podobnie jak w roku 2000. Dwa dni temu większość ludzi cieszyła się, że za moment będzie o rok starsza i cieszyła się, że trzeba się cieszyć, bo tego wymaga data. Koniec świata nie nastąpił ani w roku z jedynką, ani z dwójką na początku. Planeta kręci się dalej, kręcą się lewe interesy, wojny. Cyferki 2 0 0 9 niczego nie zmieniły. Może tylko to, że wczoraj zauważyłam, że to będzie 3 rok tego bloga i jego czytelników.
A skoro już doszłam do takiego wniosku, to życzę Wam wszystkim najlepszego, cokolwiek to dla kogokolwiek znaczy. Niech się darzy w domach i zagrodach.
Fritzek

Grudziądz 28.XII.2008

2008-12-29T14:41:00.007+01:00

Grudziądz, miasto położone na zachodnim brzegu Wisły w jej dolnym biegu. Historia grodu sięga podobnie jak wszystkich większych ośrodków nadwiślańskich czasów sprzed utworzenia państwa polskiego. Ulokowane zostało na prawie chełmińskim w roku 1291. Jak wszystkie miasta położone nad Wisłą dolnego biegu przechodził wszystkie możliwe koleje losu, związki z Polską, z Zakonem Krzyżackim, wojny ze Szwedami i ich okupację, okupację rosyjską, wojny Napoleońskie, zabór pruski, I wojnę światową po której w 1920 stał się miastem polskim, II wojnę światową zakończoną zdobyciem przez Armię Sowiecką w marcu 1945 r.
Miasto o przebogatej historii nie zostało zbyt "dokładnie wyzwolone", tak jak Gdańsk. Zachowała się większa część zabudowy miejskiej z przełomu XIX/XX w. i sporo starszych zabytków. I głównie o tej zabudowie kamienicznej chcę napisać kilka słów. Większość to duże, wysokie kamienice. Stylowo przeważa eklektyzm, ale nie sztuką jest znaleźć budynki, lub całe ich zespoły o fasadach secesyjnych. Chodząc po ulicach i uliczkach z zasadzie trudno się skupić na czymś konkretnym i obrać sobie konsekwentną marszrutę. Co chwilę zauważa się coś fantastycznego, kieruje wzrok i kroki w inną stronę. Poczynając od wytartych pokryw studzienek kanalizacyjnych, wyślizganego bruku, poprzez rzeźbione drzwi, obramienia witryn sklepowych, ozdobne balkony, wykusze, na dachach z lukarnami i wieżyczkach kończąc. Większość fasad jest przebogato zdobiona. I tu się kończy bajka tej przepięknej zabudowy. Dawno nie widziałam tak zaniedbanego miasta. Owszem kilka zabytków i reprezentacyjnych budowli miejskich jest po renowacji i cieszą oczy swoim blaskiem. Poza tym miasto wygląda jakby był nadal rok 1945..."Wojna trwa". Do obecnych czasów sprowadzają tylko elementy charakterystyczne dla XXI i XX w. (bo jeżeli chodzi o witryny sklepowe i szyldy, to część jeszcze tkwi w poprzedniej rzeczywistości). Poza tym tynk i zdobienia odpadają hektarami, fasady pękają, niejednokrotnie poranione do dzisiaj śladami ostrzału z karabinów maszynowych, balkony zawalają się, bądź zostały zdemontowane. Lica bogato niegdyś dekorowanych kamienic pokryte liszajami, szczerzące zębami kruszących się cegieł podpór balkonów stanowią bardzo smutny widok. Tak można wymieniać bez końca.I wszechobecny brud rani oczy, po zagłębieniu się w każdą ulicę nie stanowiącą ścisłego centrum. Bardzo szkoda tego pięknego miasta, które niejednej osobie przywodzi na myśl skojarzenie: "Grudziądz - Kazimierz Dolny Polski Północnej".
Życzę temu miastu łutu szczęścia na nadchodzący 2009 r. I wrócę tam niejeden raz.

"Widzę?"

2008-12-25T19:01:00.005+01:00

Fragment dyptyku pt. Tod.

Z dedykacją dla T.

"Widzę?"
Obiekt oglądamy z różnych perspektyw. Punkt, z którego patrzymy stanowi o rozległości naszej wiedzy o nim. Patrząc ogólnie, w szerokim planie mamy równie ogólne pojęcie o podmiocie obserwacji. Im częściej będziemy przełamywać stereotypy naszego postrzegania, metody obserwacji otoczenia i mechanizmy jego działania, tym więcej nabierze ono nowych jakości.
Patrzenie, obserwacja jest główną metodą poznawania i opisywania świata. Widzimy zaś (na co dzień, gołym okiem) tylko to co pochłania i odbija fale elektromagnetyczne o długości od 360 do 780 nm, na które jest czuła nasza siatkówka. Jakże to mało!
Próbując patrzeć "nieostro", segmentowo, w skali makro, w nietypowym oświetleniu, zniekształconej perspektywie etc. na obiekty, które zwykliśmy oglądać w sposób konwencjonalny, możemy ze zdumieniem stwierdzić, iż są to rzeczy zupełnie nam nieznane, obce. Co więcej, to nasz mózg poprzez zakodowanie przyporządkowanych znaczeń do konkretnych obrazów może nam podpowiadać zupełnie błędną odpowiedź na banalne (z pozoru) pytanie "Co to jest?" Wszak określić, nazwać potrafimy tylko to co znamy. Dlatego sprawą wyższej wagi od rozpoznawania jest widzenie powodujące rozszerzanie naszej wiedzy o otaczającej nas rzeczywistości i odkodowywanie jej.

Kościół poklasztorny zakonu Kartuzów w Kartuzach k/Gdańska

2008-12-14T18:23:00.016+01:00

Wieża i fasada osznurowana rusztowaniami 14.XII.2008r.

Kościół i refektarz na pocztówce z przełomu XIX/XX w.

Kilka słów o historii zakonu kartuzów i klasztorze pod Gdańskiem.
Zakon kartuzów założył we Francji na przełomie XI/XII w. św. Brunon z Kolonii. Reguła zakonu była jedną z najsurowszych, zakładała milczenie, posty, pracę i przebywanie w odosobnieniu. Cartusia na Kaszubach została utworzona w 1382 r. Oficjalna nazwa brzmiała Paradisus Beatae Mariae (Rajski ogróg Maryji). Kaszubska kartuzja przechodziła różne koleje losu. Z okresu średniowiecza (początek XV w.), w której była w największym rozkwicie i bogactwie, pochodzą zachowane do dnia dzisiejszego budynki kościoła, refektarza i eremu. Wymienione budynki zostały wybudowane z cegły, w stylu gotyckim. W refektarzu obecnie mieści się galeria - oddział Muzeum Kaszubskiego. Erem jest poddawany pracom konserwacyjnym i od 2009 r. zostanie udostępniony do zwiedzania. Kościół jest orientowany, jednonawowy. Charakterystyczny dach w kształcie wieka trumny pokryty blachą miedzianą oraz hełmy wieży i sygnaturek pochodzą z XVII w. podobnie jak większość wyposażenia wnętrza w stylach manierystycznym i barokowym. W pierwszej ćwierci XIX w. zakon uległ kasacji, a jego majątki skonfiskowane. Kartuzi nigdy nie powrócili do swojej siedziby pod Gdańskiem.
W kościele od wielu lat są prowadzone prace remontowe. Min. oczyszczono z zewnątrz elewacje, przełożono posadzkę, systematycznie są poddawane renowacji ołtarze i wyjątkowe stalle. W chwili obecnej konserwacji jest poddawana wieża kolegiaty oraz ołtarze w kaplicy św. Brunona, w której znajduje się ołtarz z Katedry Oliwskiej.

Na pierwszym planie budynek eremu, z zegarem słonecznym na ścianie, w tle kolegiata.

Zegar słoneczny na ścianie eremu

Sygnaturka wschodnia

Sygnaturka środkowa

KILKA ZDJĘĆ Z WNĘTRZA:
Widok na nawę i prezbiterium spod prospektu organowego

Rusztowania wokół stalli na ścianie północnej, bliżej ołtarza

Ołtarze i stalle po renowacji, ściana południowa

Kaplica św. Brunona

Kaplica św. Brunona, ołtarz z Katedry Oliwskiej

Reichskolonie cz.II - Trochę historii i ładnych detali

2008-12-09T14:31:00.011+01:00

Szczyt kamienicy ul. Kochanowskiego

Część dzielnicy Wrzeszcz, zwana do 1945 r. Reichskolonie, powstała na początku XX w. dokładnie w latach 1906-1907. W założeniu była to kolonia mieszkalna dla pracowników pobliskiej stoczni. Miało w niej zamieszkać ok. 1200 osób. W większości miały zasiedlić luksusowe jak na tamte czasy mieszkania składające się z 2 pokoi, widnej kuchni i łazienki. Jak widać pojęcie luksusu nie zdewaluowało się w ciągu ostatnich 100 lat. Zabudowa jest zwarta, w większości składająca się z jednopiętrowych domów i kamienic sięgających maksymalnie trzeciego piętra. Najwyższym obiektem w tej okolicy jest budynek szpitala położniczego zwanego Bocianim Gniazdem i przylegający do niego bunkier ewakuacyjny zbudowany prawdopodobnie w połowie II Wojny Światowej. Dzielnica była od samego początku skomunikowana z Gdańskiem i Nowym Portem linią kolejową, która obsługę pasażerską zakończyła kilka lat temu z powodu nierentowności. Po pięknym, zabytkowym peronie hula wiatr i hulają miłośnicy tanich napojów wyskokowych. W związku z budową Baltic Arena podobno ruch pasażerski na tej trasie ma zostać przywrócony. Co z tego wyniknie pokaże czas.
Architektura budynków jest ciekawa i zróżnicowana. Potrafi zachwycić pomimo radosnej i wielobarwnej "twórczości" mieszkańców, o której pisałam w poprzednim tekście. Warto zwrócić uwagę na kilka przepięknych detali, jak i na całe założenia zespołu domów i kamienic. Co ciekawsze miejsca i elementy przedstawiam poniżej. Warto poświęcić kilkadziesiąt minut spaceru na obejrzenie tej lekko zapomnianej części Wrzeszcza. A osoby bardziej zainteresowane historią Wrzeszcza zapraszam na zaprzyjaźniony portal Projekt Dolny Wrzeszcz

Zwieńczenie portalu wejściowego do kamienicy, ul. Kochanowskiego. Jeden z moich ulubionych motywów zdobniczych - pomuchle

Groteska ze szczytu kamienicy, ul. Kochanowskiego

Wykusz z ozdobnym obramieniem, ul. Kochanowskiego. "Ohne Fleiss-keine Preis" - Bez pracy nie ma kołaczy

Bunkier na tyłach szpitala położniczego

Ul. Kochanowskiego, widok w stronę ul. Klinicznej

Wiata zadaszająca schody prowadzące na nieczynny peron kolejowy Gdańsk-Kolonia

Opuszczony peron

Koniec bajki...Ja stąd już pociągiem do domu nigdy nie dojadę...

Reichskolonie cz.I - Kolorowych jarmarków

2008-12-07T17:47:00.011+01:00

W czerwonych sukienkach.

W Mikołajkowe południe sporą ekipą skupioną wokół Wolnego Forum Gdańsk wybraliśmy się na spacer po części dzielnicy Wrzeszcz, zwanej do 1945 r. Reichskolonie. Dzielnica, tak jak każda stara część Gdańska i ciekawa, i piękna, i straszna momentami. I właśnie o tej straszności będzie w pierwszej kolejności. Zabudowa złożona z wielorodzinnych domków i kamienic pochodzi z początku XX w. W niezłym stanie przetrwała II WW i pochód nowego w okresie radosnego socjalizmu. Niestety obecne czasy, w których zaczęto wykupować mieszkania od Miasta, tworzyć wspólnoty mieszkaniowe zaowocowały elewacyjnym koszmarem. Ów koszmar jest najlepiej widoczny na ulicy Kochanowskiego. Jest to doskonały przykład jak nie należy remontować fasad budynków stojących w zwartej zabudowie miejskiej. Myślę, że nie ma tutaj co więcej się rozpisywać. Zdjęcia mówią same za siebie.

W tonacji żółto-zielonej.

Pistacjowy festiwal.

Klinkier, styropian, czerwono, żółto, do wyboru do koloru.

Omszała w 2/3 fasada budynku przy pobliskiej ul. Sochaczewskiej.

Okno inspiracją malowania fasady przy ul Żywieckiej...Łuki zawsze modne.

W kolejnej odsłonie pokażę ładniejsze oblicze, tej jakże urokliwej części Gdańska.

Dyskusja na Wolnym Forum Gdańsk

Restajling -Jesień 2008

2008-12-05T20:30:00.002+01:00

Kolejna zmiana dekoracji. Wystarczy póki co 6 lat z warkoczami na ty.

Traktory po czaszkach ludzi przy budowie hotelu w Malborku

2008-11-16T22:09:00.002+01:00

Zdjęcia wykonano w dniu 16.11.2008 po stwierdzeniu osób odpowiedzialnych za poprzednią ekshumację, że zostały wydobyte wszystkie szczątki i nie znaleziono jakichkolwiek śladów. Obecnie na terenie prac budowlanych porozrzucane są czaszki, piszczele, kręgi i inne szczątki, które został zbezczeszczone podczas prowadzenia poprzednich prac, rozjechane fadromą. Wszystkie zdjęcia zostały wykonane bez przemieszczania pozostałości, szczątki są "na wierzchu" Teren prac rozbiórkowych nie jest ogrodzony.
Zwracam się z prośbą o wykonanie prac zgodnie z obowiązującymi procedurami i dopełnienie wszelkich obowiązków związanych z odkryciem grobów masowych pomordowanych ludzi.
Zdjęcia szczątków z dnia 16.11.2008:
http://www.marienburg.pl/viewtopic.php?p=63778#63778
Zdjęcia z przeprowadzanej ekshumacji z dnia 28.10.2008:
http://www.marienburg.pl/viewtopic.php?p=62010#62010">

Zdjęcie i tekst Jacek Kmieć (Azaziz), Malbork

Peugeot 404 - 1967 r. do wynajęcia

2008-08-20T17:03:00.008+02:00

Peugeot 404 to połączenie niezwykle solidnej techniki (samochody tej marki doczekały się miana „francuskich Mercedesów”) i stylistyki włoskiej pracowni Pininfarina. Wprowadzony na europejski rynek w 1960 roku utrzymał się na nim przez kolejnych 15 lat, co najlepiej dowodzi uznania wśród użytkowników. Napędzany był silnikiem czterosuwowym o poj. 1618 ccm, który zasilany gaźnikiem osiągał moc 68 – 75 KM, a wersja z mechanicznym wtryskiem osiągała nawet 90 KM . Peugeot był jednym z pionierów wprowadzających do samochodów produkowanych masowo urządzenie wtryskowe, a także silniki Diesla (1948 ccm, 60 KM). Solidne rozwiązania techniczne pozwoliły modelowi 404 być mistrzem rajdu Safari (najtrudniejszego wówczas rajdu świata), w Afryce zresztą samochód utrzymał się w produkcji aż do końca lat 80-ych. Model 404 był oferowany w 5 wersjach nadwoziowych (sedan, kombi coupe, cabrio, pick-up), dzięki czemu zdobył sobie uznanie jako pojazd użytkowy, taksówka, pojazd rodzinny, auto sportowe a także jako reprezentacyjna limuzyna.

Peugeot 404 GT z silnikiem 1618 cm3/75KM z 1967r.
jest do wynajęcia na każdą stosowną okazję
tel. 501 31 77 93,
tel./fax: 058 551 47 49
e-mail zoppoter@interia.pl

Cena za standardową usługę - 3 h w obrębie Trójmiasta to 300 pln. Wszelkie dodatkowe życzenia P.T. Klientów możliwe do zrealizowania (np. dłuższe, bądź dalsze trasy, przystrojenie auta wedle zapotrzebowania, fotografowanie) po wcześniejszym ustaleniu kosztów.

Akcja "flaga na maszt"

2008-08-09T18:15:00.003+02:00

Na szczycie mojej kamienicy znajduje się pokaźny maszt. Łysy maszt. Od dosyć dawna chodził za mną pomysł, żeby zawiesić na nim flagę Gdańska. W końcu dosyć pokaźnych rozmiarów flagę kupiliśmy w "Gdańskim Bówce". Dzisiaj sąsiad wszedł na dach, złożył maszt i zamocował flagę (wielkie dzięki Maciek!). Pięknie powiewa nad dzielnicą.

Dworzec w Neufahrwasser A.D. 2008

2008-08-08T15:48:00.004+02:00

Wracam do tematu, o którym pisałam w marcu tego roku. W marcu było o przeszłości tego miejsca, czas na rozszerzenie wątku o współczesności. O bardzo smutnej współczesności. Tak jak pisałam wcześniej teren został ostatecznie opuszczony zimą 2004 r. kiedy to odjechał z przystanku SKM Gdańsk - Nowy Port ostatni skład. Od tego czasu miejsce, pomimo właściciela, jest porzucone, zaniedbane, zaśmiecane, systematycznie dewastowane. Zdążyło wyrosnąć sporo drzew, krzaków. Stare kasztanowce umierają na naszych oczach. PKP podobno uważa, że teren jest ok. Idąc za dobrym przykładem zaprzyjaźnionej grupy oliwian, która wzięła na dzielnicy sprawy w swoje ręce pomyślałam, że warto u nas zmobilizować mieszkańców do zrobienia czegoś dobrego. Dla dzielnicy i dla nas samych.
Wywołałam dyskusję na forum Nowy Port www.moje-osiedle.pl.
Oraz udało się sprawą zainteresować media i Radę Osiedla artykuł Tomka Struga na www.staraoliwa.pl.
Żywię nadzieję, że choć troszkę uda nam się poprawić kondycję tego unikatowego miejsca. Trzymajcie kciuki!

Pocztówki 27.VII. 2008

2008-07-28T12:59:00.004+02:00

Zdobycze z Jarmarku Dominikańskiego. Litograficzna jest cukierkowa, kiczowata (czyli coś, co lubię), a fotograficzna ciekawa ze względu na statki (też coś, co lubię).

Putto z Nowego Portu

2008-07-16T16:08:00.003+02:00

Dziś powiększyła się kolekcja rzeźb odnalezionych przeze mnie w Porcie. Na ceglanej, zniszczonej fasadzie kamienicy przy ul. Na Zaspę 42, na wysokości II p. znalazłam wyszukany element zdobniczy. Półplastyczne przedstawienie amorka, wpisane w tondo. Sama kamienica nie jest zbyt okazała, stała w podwórzu kwartału ulic Na Zaspę - ks.Góreckiego - Strajku Dokerów - Wilków Morskich. Skąd dobrej klasy ozdobnik na nie niezbyt pięknym budynku? Pewnie nigdy się tego nie dowiem. Nowy Port kryje jeszcze wiele tajemnic.

Analiza dzieła sztuki odcinek lipcowy

2008-07-03T17:33:00.004+02:00

Calineczka w Gdańsku
Chcecie bajki, oto bajka...
Arcydzieło myśli i pędzla przedstawia jak zwykle Lange Bródke w Danzing. Cóż za banalna scena- Żuraw, Motława, statek, ludzie. Ot chciałoby się rzec scena jakich tysiące. Ale nie. Tylko wprawne oko analityka dzieł sztuki, biegłego w ikonografii, historii, posiadającego wysublimowaną intuicję odczyta co tak naprawdę się dzieje na obrazie. Obraz Gdańska jest odmalowany w tragicznym momencie. Tuż po katastrofie jądrowej. Właśnie wyparowała Wyspa Spichrzów, stąd tak szeroka Motława. Właśnie wyparowują kamienice na lewo od Żurawia, co wyraźnie widać na płótnie. Pod Żurawiem dowód następnej katastrofy, olbrzymia plama ropy naftowej. Niebo zasnute żółtymi i rudymi zabójczymi dymami. Cóż więc robią postacie na nabrzeżu? Otóż jest to Calineczka z dzieckiem. Skąd to wiemy? Kareta, którą przyjechała, to jest wydrążony orzeszek. Calineczka w sukni z makowych płatków trzyma za rękę swojego synka powitego ze związku z kretem. I tu dochodzimy do sedna tego obrazu. Ów chłopiec jest alter ego artysty, który namalował ten obraz. Bo tylko półślepy potomek kreta może tak malować.
Jedno co nas zastanawia to sylwety ptaków na popromiennym niebie. Czy to jaskółka uratowana przez Calineczkę wraz z kompanami? Czy raczej zwiastun kolejnego dzieła o wdzięcznej inspiracji tytułem "Rozdziobią nas kruki,wrony"?
Cała analiza jest szyta grubymi nićmi, podobnie jak żagle statku stojącego przy nabrzeżu.
3.VII.2008 baj pszekliniak&fritzek

Dwie kolejne pocztówki wróciły do Neufahrwasser

2008-06-20T22:35:00.002+02:00

Chrystus z Nowego Portu

2008-06-16T01:24:00.007+02:00

Paul Schulz urodził się 13 stycznia 1875 r. w miejscowości Czernin na Górnym Śląsku. Pochodził z niezbyt zamożnej rodziny. Jego ojciec będący zarazem cieślą i grabarzem w rodzinnym miasteczku, nie mógł zapewnić synowi wykształcenia poza minimum. Po ukończeniu szkoły młody Schulz ze względów ekonomicznych poszedł pracować do miejscowego kamieniarza. Terminując w jego zakładzie nauczył się rzeźbić min. w marmurze i granicie. Dzięki niewątpliwemu i szczęśliwie zauważonemu talentowi studiował we Wrocławiu jako wolny słuchacz rzeźbę przez cztery lata, za ufundowane stypendium. Studia ukończył w 1901 r. Odbył jedną poważną podróż artystyczną, która prowadziła poprzez Brukselę, pracownię Rodina w Paryżu, gdzie przebywał na jego zaproszenie, kończąc się na Włoszech. W 1905 r. na stałe osiadł we Wrocławiu. W 1907 r. zdobył złoty medal na wystawie sztuki w Berlinie za półakt męski. Wykonał szereg pomników, rzeźb i plakiet. W 1930 r. wydał katalog własnych prac pt. 50 Köpfe. W latach 1939-1942 uczestniczył w licznych wystawach w Berlinie, Dortmundzie, Wiedniu i Monachium. Był znanym i szanowanym artystą. Założył ekskluzywne wrocławskie stowarzyszenie artystyczne. Nigdy nie zajął się pracą dydaktyczną.
Paul Schulz zmarł niewiele ponad pół roku po swoich 70 urodzinach we Wrocławiu (13 sierpnia 1945 r.), po dramatycznych przeżyciach. Kazał się pochować w ceramicznej trumnie na jednym z wrocławskich cmentarzy, który został później zamieniony w park.
Był artystą bardzo pracowitym, a pomimo tego do czasów obecnych zachowało się niewiele jego prac.
Skąd zatem Paul Schulz w Akademii?
Według Jana Sakwerdy, wieloletniego pracownika wrocławskiego Muzeum Marodowego, znawcy twórczości Paula Schulza, nieznane są jakiekolwiek związki artysty z Gdańskiem.
A jednak...
Rzeźba znajdująca się w ogrodzie klasztoru oo. Franciszkanów przy Kościele Morskim (dawnym kościele ewangelickim) w Nowym Porcie przy ul. Oliwskiej jest statuą nagrobną. Jest to odlew z brązu metrowej wysokości, wtórnie osadzony na cokole z kamieni. Przedstawia siedzącego Chrystusa przygarniającego do siebie małego, nagiego chłopca. Jest to popularny motyw ikonograficzny znany jako "Pozwólcie dzieciom przychodzić do mnie". Figura w manierze neoklasycystycznej, pełna miękkości i łagodnosci w formie. Rzeźba jest oznaczona w trójnasób. Patrząc en face, na lewej stronie rzeźby znajdujemy sygnaturę artysty P.Schulz Breslau. Po prawej stronie znajduje się inskrypcja sporządzona niezbyt starannie na woskowym modelu pismem neogotyckim. Oto jej brzmienie wraz z tłumaczeniem:
"Ihrem
tapferen und
treuen Söhnchen
Rudi Weddigen
in dauernder
Liebe errichtet
von seinen
Eltern"
"Swojemu
dzielnemu i
wiernemu synkowi
Rudiemu Weddigen
w nieustającej
miłości ufundowali
jego
rodzice"

Brak niestety jakiejkolwiek daty. Treść napisu w połączeniu z charakterem całości rzeźby sugeruje przedwczesną śmierć dziecka, prawdopodobnie po długiej chorobie. Rodziny Weddigen próżno szukać w gdańskich spisach mieszkańców. Znana jest natomiast zamożna rodzina Weddigenów z Herford w Północnej Nadrenii – Westfalii. Czy i w jaki sposób Rudi Weddigen spokrewniony był z włókienniczymi potentatami z Herford nie udało sie jak dotąd ustalić.
Na podstawie figury, z tyłu widać wyraźną sygnaturę odlewni AKTIENGESELLSCHAFT GLADENBECK BERLIN FRIEDRICHSHAGEN. Sygnatura była używana w latach 1892-1911. Firma założona przez Hermanna Gladenbecka w II poł. XIX w. była uważana za najlepszą odlewnię w Niemczech. U Gladenbecków wykonano m.in. berlińską kolumnę zwycięstwa i królewiecki pomnik Immanuela Kanta.
W parafii i klasztorze Franciszkanów w Nowym Porcie nie ma jakichkolwiek informacji o pochodzeniu rzeźby. Nie jest też darzona wielką estymą. Stoi nieco zapomniana w przyklasztornym ogródku błędnie określana jako "Św. Józef".
Nie wiadomo kiedy i w jakich okolicznościach dzieło wrocławskiego artysty znalazło się w Nowym Porcie. Istnieje cień podejrzeń, że być może pochodzi ze zlikwidowanego cmentarza ewangelickiego znajdującego się kilkaset metrów od kościoła. Ale to tylko domysły. Pewne jest, że z jakiegoś likwidowanego cmentarza została uratowana i przyniesiona do kościoła. I komuś musiało bardzo zależeć, skoro zadał sobie trud przetransportowania metrowej figury ważącej kilkadziesiąt kilogramów. Mamy nadzieję, że uda nam się kiedyś rozwikłać zagadkę proweniencji nowoporckiego Chrystusa przygarniającego do siebie małego chłopca i, że rzeźba doczeka się zabiegów konserwatorskich i trafi w miejsce odpowiedniejsze do jej podziwiania.

Opracowali: prof.wirt. Fritzek i prof. wirt. Grün
Ilustracje: prof.wirt. Fritzek

Podziękowania dla pana Jana Sakwerdy za pomoc dotyczącą biografii Paula Schulza

15 czerwca 2008

Pełna wersja ze zdjęciami znajduje się w Akademii Rzygaczy

Kolejna "nowa" pocztówka w zbiorku

2008-06-11T00:15:00.003+02:00

Szafa Gdańska ul. Garbary 14 Gdańsk

2008-06-01T13:23:00.016+02:00

W połowie maja ruszył nowy sklep z pamiątkami gdańskimi. Sklepik mieści się pod adresem Garbary 14 na Głównym Mieście nieopodal Złotej Bramy. Szafa Gdańska jest prowadzona przez przesympatyczne małżeństwo Martę i Piotra Korona.

"Jak powstał pomysł na Szafę?"
Z tego co pamiętam to zawsze mi się podobała taka idea posiadania
małej autorskiej galerii/sklepu (była jeszcze idea hoteliku/mini
pensjonatu ale to innym razem. Potem tym pomysłem zaraziłem swoją żonę
Martę.
Obydwoje jesteśmy spoza Trójmiasta (przyjechaliśmy z Gór
Świętokrzyskich) ale zakochaliśmy się w Gdańsku i po studiach już tu
zostaliśmy.
Moja żona kiedy się już "zaraziła" Szafą Gdańską, przejęła całą
organizację sklepu. Dobieranie detali, asortyment, kontakt z artystami,
dostawcami itd. sama też tworzy poszczególne elementy. Jeszcze jeden
powód dla którego zdecydowaliśmy się na sklep to fakt, że w Gdańsku
brakuje takich miejsc. Kiedy odwiedzaliśmy np. Kraków, na każdej
niemal ulicy można kupić pamiątki. Niektóre bardziej "smaczne"
niektóre tandetne do bólu - ale są- w Gdańsku ogólnie jest bryndza.
Sklep z założenia ma funkcjonować tylko w sezonie (do końca września)
bo potem Gdańsk totalnie się wyludnia a utrzymanie bez "wsparcia"
turystów jest b. trudne. Sklepik generalnie jest dla turystów, ale z
czasem, mam nadzieję że znajdą też tam coś dla siebie pasjonaci
Gdańska. To ma być taka szafa w której zawsze można znaleźć coś
ciekawego. Asortyment to pojedyncze egzemplarze lub krótkie serie
produktów wytwarzanych bezpośrednio przez nas lub wyszukiwanych na
giełdach, hurtowniach, innych sklepach i odpowiednio przerabianych,
oraz realizowanych przez artystów z którymi nawiązaliśmy współpracę.
Piotr Korona

Sklepik świetny, polecam z ręką na sercu. Brakuje w Gdańsku miejsc gdzie można nabyć pamiątki na poziomie wyższym niż plastikowy kicz z Chin oferowany na każdym kroku. Z ciekawostek tylko dodam, że w Szafie można wyszperać rzeczy udostępnione do kopiowania przez Sabaotha. A i może moje wytwory znajdą tam swoje miejsce.
Zapraszam do odwiedzania Szafy.

Trzy "nowe" pocztówki

2008-05-30T12:59:00.009+02:00

Mała latarnia morska na molu wschodnim.

Kanał portowy.

Twierdza Wisłoujście.

Puchar pamiątkowy z 1844 roku

2008-05-15T14:01:00.004+02:00

Puchar pamiątkowy wystawiony przez jeden z antykwariatów w Niemczech wypatrzony na serwisie aukcyjnym ebay.Na początkek o samym szkle słów kilka.

Kielich wykonany jest ze szkła potasowo - wapniowego nazywanego czeskim kryształem. Na początku XIX w. a dokładnie w roku 1819 Friedrich Egermann otrzymał żółtą lazurę, którą jest pokryty prezentowany kielich. Przedmioty tego typu najpierw się rytowało, następnie powlekało kolorową lazurą i powtórnie wypalało, co utrwalało barwnik stwarzając wrażenie szkła dwukolorowego.
Prezentowany kielich okolicznościowy jest wyrobem czeskim bądź śląskim, albo oba regiony mają w nim swój wkład. Współpraca hut i dekoratorni trwała w tym regionie od zawsze. Często zdarzało się, że naczynie wytworzono w Czechach, a rytowano i kolorowano na Śląsku.
Sam przedmiot ma charakter pamiątkowy, bądź jest formą pucharu - nagrody.
Przedmioty tego typu były niezwykle popularne w XIX w. wśród zamożniejszych warstw społeczeństwa. Najczęściej obdarowywano się właśnie szkłem, porcelaną i szlachetnymi kruszcami.
Kielich jest wsparty bezpośrednio na fasetowanej stopie. Czara jest lazurowana i fasetowana, podzielona na 4 medaliony, które przedstawiają po kolei:
Pierwszy - Kloßter Oliva, czyli Klasztor w Oliwie.
Drugi Das neue Theater - Nowy Teatr, który umiejscowiony był prawdopodobnie w okolicach pierwszego domu zdrojowego.
Trzeci Thalmühle - Młyn zbożowy przekształcony w restaurację "Dolinny Młyn" w II poł. XIX w.
Czwarty medalion zdobi wieniec w środku którego znajduje się imię Luise i data 1844.
Co łączy tajemniczą Luise z tymi trzema nieodległymi od siebie miejscami i rokiem 1844?
Może nigdy się tego nie dowiemy.... Wszelkie hipotezy mile widziane.
Porozmawiaj o tym na Wolnym Forum Gdańsk

Tekst wraz z bonusem jest oryginalnie zamieszczony na stronie Staraoliwa.pl

Fotografie przedmiotu pochodzą z serwisu aukcyjnego ebay

Wolne Forum Gdańsk

2008-05-09T19:04:00.012+02:00

Słowo ciałem się stało. Zapraszam na nowe forum: Wolne Forum Gdańsk

Nowa/stara pocztówka w moim skromnym zbiorku

2008-05-06T15:08:00.008+02:00

Tu skan w lepszej jakości.
Nie ma co się rozpisywać. Karta została wypisana 31.V.1900 r. przez żołnierza stacjonującego w koszarach, bądź służącego na statku. Dopiero 3.VI dostał przepustkę i nadał kartę do Kiel, gdzie dotarła dzień później.
Ot okazyjny zakup na niemieckim ebay. Prawda, że śliczna? W ramach zbliżających się urodzin fundnęłam sobie taki prezencik :) Po 108 latach, bez 1 miesiąca, karta wróciła do domu.

Pomuchle z Neufahrwasser i nie tylko

2008-04-23T13:16:00.004+02:00

Pomuchel to po gdańsku po prostu dorsz (Gadus morhua callarias). Wyraz obecnie jest często jeszcze spotykany na Kaszubach tzw. modrych, czyli związanych z rybaczeniem morskim. Już na południu Kaszub wyraz w zasadzie jest nieznany.
Z pomuchlem wiąże się bajka o rywalizacji o koronę króla Bałtyku. W szranki stanęły wszystkie ryby. Ale ani dorsz, ani stornia pospolicie flądrą zwana nie zasiadły na tronie króla morza. W wyścigu z Helu do Gdańska zwyciężył skromny, szybki śledź. A flądrze ze złości, że nie została królową pysk ze złości się tak wykrzywił, że do dzisiaj raczy nas swoim szczególnym uśmiechem. Dorsz w życiu miasta i regionu był zawsze bardzo ważny. Doczekał się nobilitacji. Otóż pospolity pomuchel trafił w latach '30 XX w. na monetę bitą w Wolnym Mieście Gdańsku (Freie Stadt Danzig). Pomuchel i flądra trafiły na gdański bilon, a króla śledzia pominięto uznając chyba, że korona i tron są wystarczającym splendorem. Pomuchel chyba z racji, że większy zdobił monetę 10 fenigów, a szpetnousta flądra połowę tego nominału.

Pomuchel w regionie ma swoją markę. Chyba najbardziej znaną imprezą ochrzczoną jego imieniem jest coroczny łebski Festiwal Pomuchla, który w tym roku obchodził będzie X urodziny. Pisałam o nim w grudniu 2007 r.
Ryby były z Miastem zawsze silnie związane, czego kilka przykładów przytoczyłam wyżej. Ale nie dla plebejskiego pomuchla własny trunek i knajpa przy Szerokiej, na którą zasłużył królewski łosoś (der Lachs am Breitgasse). Jego uhonorowano w mniej prestiżowej, ale jakże ważnej, części miasta. W Nowym Porcie (Neufahrwasser). Pokaźnych rozmiarów, drewniana rzeźba jest umiejscowiona nad dawną bramą kamienicy przy ul. Rybołowców (Fischer Str.), obecnie sklepem. Niestety nie wiadomo dokładnie, kto i kiedy umieścił uśmiechniętego dorsza na fasadzie skromnej kamienicy. Rzeźba pochodzi na pewno z początku XX w. I w zasadzie to wszystko, co o niej wiadomo. Nowoporcki dorsz o zawadiackiej minie jest obecnie po wstępnej renowacji, której ja nie uważam za szczyt marzeń. Wrócił na swoje miejsce latem 2007 r. Ale należy się cieszyć z tego, że rzeźba nie poszła na podpałkę, do śmietnika lub trafiła w ręce "kolekcjonera".

Słynny pomuchel z Rybołowców nie jest osamotniony na dzielnicy. Ma rodzeństwo - bliźniaki na szczycie kamienicy przy ul. Wyzwolenia (Fischmeisterweg). Mało kto zadziera głowę do góry i na zwieńczeniu szczytu dostrzega 2 kamienne, uśmiechnięte ryby-smoki.

Pomuchle bliźniaki, z których jeden patrzy na latarnię morską, a drugi gdzieś w stronę Wrzeszcza (Langfuhr), miały wg mnie jakieś towarzystwo nad ogonami. Niestety owo domniemane towarzystwo nie przetrwało do dzisiejszych czasów. Nie dotarłam do żadnej fotografii przedstawiającej tą kamienicę w czasach świetności. Nie sądzę, aby tam się pierwotnie znajdowała jakaś potężna statua, przykładowo króla mórz. Być może była to pokaźna muszla? A może pomuchel nad pomuchle z wymarzoną koroną na głowie? Liczę na to, że kiedyś się tego dowiemy.

Ale to nie koniec opowieści o nowoporckich rzeźbach. Żeby pomuchel wpadł w sieć, potrzebny jest statek, a statek musi mieć sternika. Sternika znajdziemy bliziutko stadka naszych ryb. Rzeźba przedstawiająca go jest zamocowana na wysokości I p. na zachodniej stronie kamienicy przy ul. Oliwskiej (Olivaer Str.). Sternik dzierży swój ster i nieodmiennie od lat spogląda gdzieś w stronę Brzeźna (Brösen).

Obejrzenie wszystkich rzeźb to spacerek na ok. 30 min. i w zasadzie polega na obejściu terenu dawnych koszar w okół.
Jeżeli ktoś bardziej ciekawy pomuchla i Fischer Str. to polecam artykuł prof. wirt. Grüna o tychże w Akademii Rzygaczy.

Zdjęcia monet gdańskich pochodzą ze strony Danzig - online.

Żuławy, mennonici i beczka alkoholu czyli...rzecz o zbieraniu butelek, pustych na dodatek.

2008-04-16T16:01:00.006+02:00

Wysokoprocentowy trunek o nazwie Machandel produkowano w Nowym Dworze Gdańskim (Tiegenhof) . Była to jałowcówka rozlewana do bardzo charakterystycznych butelek przypominających beczkę z obręczami. Wytwórnię założyła mennonicka rodzina Stobbe w II poł. XVIII w. we wsi Tiegenhof. Receptura Machandla przywędrowała wraz z rodziną Stobbe. Był to trunek produkowany nieprzerwanie, podobnie jak likiery z Miasta, do "wyzwolenia" przez Sowietów. Machandel, pomimo, że nie "miastowy", to jedna w wizytówek Gdańska, taka jak Goldwasser. Obecnie produkowany Machandel, Goldwasser, Krambambuli i kilka innych trunków ma niewiele wspólnego z oryginałami, poza nazwami, czasami kształtami butelek.

W moim posiadaniu znajdują się w tej chwili 4 butelki po tym trunku. Litrowa z resztką etykiety (najcenniejsza), półlitrowa i 2 szt. ćwiartek. Do pełnego zbioru brakuje mi setki i kieliszków o identycznej formie jak butelki.

Z moimi butelkami nie wiążą się żadne pasjonujące historie. Pierwszą kupiłam kilka lat temu na Allegro (bo gdzieżby indziej), specjalnie pojechałam po nią do Elbląga. A trzy kolejne, to nabytek ostatnich dni, tyle, że nie jechałam po nie do Elbląga a na przedmieścia Gdańska. Chociaż chyba w ostatnim nabytku jest pewien smaczek. Otóż butelki w liczbie kilkuset, w tym wiele o proweniencji gdańskiej, zostały wykopane przez eksploratorów w okolicach Bornego Sulinowa. Kto i po co wywiózł, i zakopał puste, stare flaszki? Pewnie nigdy się tego nie dowiemy…

Dziwne to hobby – zbieranie starych, pustych butelek, prawda? Nawet do skupu to się nie nadaje. I jeszcze płacić za nie ciężkie pieniądze…;)

Osoby zainteresowane bardziej tematem Machandla i rodziną Stobbe zapraszam do Akademii Rzygaczy:

Machandel
Rytuał picia Machandla

Z ciekawostek dodam tylko, że Peter Stobbe, założyciel wytwórni został pochowany na najstarszym mennonickim cmentarzu na Żuławach

A o innych moich pustych butelkach, o mennonitach napiszę jak mnie najdzie wena twórcza ;)

Kolonialwaren - Grosshandlung Hohnfeldt Neufahrwasser

2008-04-09T12:14:00.010+02:00

Z Nowego Portu na Żuławy - Akademia Rzygaczy